

D3789

@། །འབུམ་དང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་དང་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུམ་དོན་མཐུན་པར་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་བཞུགས་སོ། ། @##། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འབུམ་དང་། འབྲིང་དུ་བསྟན་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དང་། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་རྣམས་མཐུན་པར་དོན བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་།ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང་། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཆེད་དང་། གོ་ཆ་དང་། འཇུག་པ་དང་། ཚོགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྨོན་པ་དང་། འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང དང་།ཆེན་པོའི་དབང་གིས་འདུན་པ་ས་ལྟ་བུ་དང་། བསམ་པ་གསེར་ལྟ་བུ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སྦྱོར་བ་མེ་ལྟ་བུ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏེར་ལྟ་བུ་དང་། ས་གཉིས་ པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་དང་།ས་གསུམ་པ་ལ་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་དང་། ས་བཞི་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་། ས་ལྔ་པ་ལ་བསམ་གཏན་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ས་དྲུག་པ་ལ་ཤེས་རབ་སྨན་ལྟ་བུ་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་ཐབས་ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་དང་།ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་དང་། ས་དགུ་པ་ལ་སྟོབས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དང་། ས་བཅུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ ཡེ་ཤེས་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ལྷག་མཐོང་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སྒྲ་སྙན་པ་ལྟ་བུ་དང་། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ།

我来为您翻译这段藏文：
十万、二万五千和一万八千[般若经]三者内容一致，以八现观宣说。
顶礼世尊般若波罗蜜多。广说般若波罗蜜多母为十万[颂]，中等宣说为二万五千[颂]，略说为一万八千[颂]，[这些]相互一致，以八种[现观]宣说：遍智性、道相智性、一切智性、现观圆满、到达顶峰、渐次[现观]、一刹那圆满菩提、法身。
其中遍智性以十义宣说：发心、教授、顺决择分、修行所依、所缘、为何、铠甲、趣入、资粮、出离。
其中发心又分两种：愿心与行心。若细分则以初业等五道差别分为二十二种：初业者以小中大[三]力而有如地的欲求、如金的思维、如月的增上意乐；顺决择分如火的加行；见道与修道中，初地如宝藏的布施，第二地如宝源的持戒，第三地如海的忍辱，第四地如金刚的精进，第五地如山王的禅定，第六地如药的智慧，第七地如善知识的方便，第八地如如意宝的愿，第九地如日的力，第十地如妙音的智，殊胜道中如王的神通，如库藏的福慧，如大道的菩提分，如乘骑的悲心与胜观，如流水的总持与辩才，佛地中如悦耳乐园的法乐，如河流的一道，如云的法身。

 །དེ་ལ་འདུན་པ་ས་ལྟ་བུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པས། ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བསམ་པ་གསེར་ལྟ་བུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བ་མེ་ལྟ་བུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བག་ཆགས་དང་།མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱིན་པ་གཏེར་ལྟ་བུ་ནས་ཤེས་རབ་སྨན་ལྟ་བུའི་བར་དུ་དྲུག་ནི་མདོའི་ཚིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན།ཐབས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།སྟོབས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དང་གང་གིས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཡེ་ཤེས་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པའི་གླུ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན།སངས་རྒྱས་གང་དག་བཞུགས་པ་དེ་དག་བདག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།

其中如地的欲求，经中由"舍利子，于此菩萨摩诃萨欲求一切法、一切种现证菩提者，应当精进般若波罗蜜多"以下经文宣说。
如金的思维，经中由"舍利子，于此菩萨摩诃萨以无住方式安住般若波罗蜜多"以下经文宣说。
如月的增上意乐，经中由"菩萨摩诃萨具足一切种遍智智之最胜"以下经文宣说。
如火的加行，经中由"菩萨摩诃萨欲断除一切习气、相续及烦恼"以下经文宣说。
从如宝藏的布施到如药的智慧六者，经中由"菩萨摩诃萨行布施波罗蜜多"乃至"应学智慧波罗蜜多"等经文宣说。
如善知识的方便，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨欲成就佛身"以下经文宣说。
如如意宝的愿，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨欲生于佛种姓"以下经文宣说。
如日的力，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨以诸善根"以下经文宣说。
如妙音歌的智，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨欲赞叹十方所住诸佛"以下经文宣说。
如王的神通，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨三千大千世界微尘"以下经文宣说。
如库藏的福慧资粮，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨东方世界如恒河沙数世界中所有众生，彼等于戒蕴"以下经文宣说。


ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མིག་ལྔ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སྒྲ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལྟ་ བུ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་མུན་པ་མུན་ནག་སྨག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་ནི མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་ལོང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲིན་ལྟ་བུ ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ལེའུ་གཉིས་པས་བསྟན་ཏོ།

舍利子，复次菩萨摩诃萨东方世界如恒河沙数世界中所有众生，彼等于戒蕴以下经文宣说。
如大道的菩提分，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨于过去诸佛世尊"以下经文宣说。
如坐骑的悲心与胜观，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨欲趣向无为诸法"以下经文宣说。
如流水的总持与辩才，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨欲生五眼"以下经文宣说。
如妙音说法的法苑，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨于东方世界如恒河沙数世界中黑暗幽冥"以下经文宣说。
如河流的一乘道，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨于东方世界如恒河沙数世界中，诸盲众生"以下经文宣说。
如云的法身，经中由"舍利子，复次菩萨摩诃萨欲学如来行仪"以下经文宣说。
如是二十二种发心差别，由第二品宣说。


 ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་གདམས་ངག་ལ་ཡང་བཅུ་སྟེ། ཐེག་པ་འོག་མ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པ་དང་། དམིགས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་ལ འདོམས་པ་དང་།རྟེན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འདོམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། མ་ཆགས་པར་བྱ་བར་གདམས་པ་དང་། མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བར་བྱ་བར་གདམས་པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ སྟེ།ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གདམས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུའོ།

一切相智通过十义宣说的第二部分教授，也分为十种：
不共下乘，以无缘方式修持般若波罗蜜多的教授，
所缘即四谛的教授，
所依即三宝的教授，
殊胜进趣因即教授无执著，
不退转进趣因即教授永不疲厌，
不随他乘因即教授摄持道，
不依他缘因即教授五眼，
圆满一切相智因即教授六神通，
究竟因即教授见道与修道，
如是共十种。


 །གདམས་པ་དེ་ཡང་ལེའུ་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་ཡང་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།གཟུགས་ ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གཟུགས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།འགོག་པ་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལམ་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་གཟུགས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ཡང་ གསུམ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ དང་འདས་པར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆོས་ལ་གདམས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བཞི་ལ་གདམས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གཟུགས་ འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཉེན་པོ་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆེད་དུ། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་རྣལ་འབྱོར་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།དགེ་འདུན་ལ་གདམས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ།

这些教授也是由第六品以上宣说的：
关于修持的教授，是由经中"舍利子，于此，菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，虽为菩萨而不见有真实随行菩萨"等以下经文宣说。
关于诸谛的教授也分四种：
苦谛的教授是由经中"不见有真实随行色"等以下经文宣说。
集谛的教授是由经中"何以故？如是彼不见有色生法性，亦不见有灭法性真实随行"等以下经文宣说。
灭谛的教授是由经中"何以故？舍利子，如是色之空性即非色"等以下经文宣说。
道谛的教授是由经中"舍利子，菩萨大菩萨如是行般若波罗蜜多时名为精进，于行般若波罗蜜多时，不见有于色精进或不精进真实随行"等以下经文宣说。
关于三宝的教授也分三种：
佛宝的教授是由经中"舍利子，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，如是精进，其所精进不与一切相智过去相应"等以下经文宣说。
法宝的教授分三种：
四法的教授是由经中"舍利子，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，不修色生"等以下经文宣说。
对治的教授是由经中"舍利子，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，不为布施波罗蜜多故行般若波罗蜜多"等以下经文宣说。
诸相的教授是由经中"舍利子，行此瑜伽之菩萨大菩萨，现证如来十力"等以下经文宣说。
僧宝的教授是由经中"舍利子白言"等以下经文宣说。


དགེ་འདུན་ལ་གདམས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་འདིས་གནས་པ་དེ་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་ལགས་ ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མ་ཞེན་པར་བྱ་བར་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་གོ་མི་དབྱེའོ་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ངལ་བ་མེད་པར་བྱ་བར་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་།།ཆོས་ཀྱང་ཉན་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྤྱན་ལྔ་ལ་འདོམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མིག་ལྔ་འཐོབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ སྦྱོང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཐོབ་ཅིང་། དེས་ རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

关于僧宝的教授是由经中"舍利子白言：世尊，菩萨大菩萨住此般若波罗蜜多瑜伽者，从何处命终而生于此？"等以下经文宣说。
关于不执著的教授是由经中"舍利子，是故菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，不开许有过失之身语意业"等以下经文宣说。
关于无疲厌的教授是由经中"舍利子，于此菩萨大菩萨行六波罗蜜多时，于色不生憍慢"等以下经文宣说。
关于摄受道的教授是由经中"舍利子，菩萨大菩萨具此智慧，见东方世界如恒河沙数诸如来应供正等正觉如恒河沙数，亦闻法"等以下经文宣说。
关于五眼的教授是由经中"舍利子，菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，有获得五眼及清净"等以下经文宣说。
关于六神通的教授是由经中"舍利子，菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，获得神通波罗蜜多，彼将现证种种神变事"等以下经文宣说。


།དེ་ཡང་གཡོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དག་མཐའ་ ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྦྱོང་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གདགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་བདུན་ཏེ། རང་བཞིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དབྱེ་བ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དང་། དམིགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་འགོག་པ་དང་། ལས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་།རྒྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་རྒྱུའོ།

以下经文宣说"彼亦能动摇"等内容。
关于见道的教授是由经中"舍利子，菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，由于超越边际空性无所执著故，住于布施波罗蜜多，修习一切种智道"等以下经文宣说。
关于修道的教授是由经中"由于布施有所执著故而假立"等以下经文宣说。
以十义宣说一切种智中的第三决择分有七种：
自性，即获得明等；
分类，即小等；
所缘，即苦等谛中无常等所缘；
行相，即遮止增益执著；
事业，即断除四种分别；
摄持，即为诸佛菩萨所摄持；
因，即三种菩提之因。


 །དེ་ལ་དབྱེ་བའི་སྐབས་ནས་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡང་། ལེའུ་དྲུག་པའི་སྐབས་ནས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི།གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེས་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་མིང་དང་བརྡ་ཅན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲོད་འབྲིང་གི་ དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བརྡར་བཏགས་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་སམ་ ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྨི་ལམ་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་གཟུགས་མི་རྟག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་མི་མཁས་པས་གལ་ཏེ་ངར་འཛིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ཡང་ མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཚན་མར་བརྗོད་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ བརྟག་པར་བགྱི་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།

关于分类时，小暖位的所缘是由第六品中"须菩提，菩萨大菩萨如是行般若波罗蜜多时，不如实随见色无常"等以下经文宣说。
其行相是由经中"若了知彼是假立为法，具有名称与标识"等经文宣说。
中暖位的所缘是由经中"须菩提，于意云何？所谓菩萨，色是菩萨耶？"等以下经文宣说。
其行相是由第八品末尾"世尊，我于一切法皆不知不见"等经文宣说。
大暖位的所缘是由经中"世尊，譬如所谓菩萨，以法性假立名言，彼亦是诸蕴耶？"等以下经文宣说。
其行相是由经中"世尊，譬如所谓梦，无有任何可说"等以下经文宣说。
小顶位的所缘是由经中"世尊，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，不住于色"等以下经文宣说。
其行相是由经中"世尊，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，不住于色无常"等以下经文宣说。
中顶位的所缘是由经中"何以故？世尊，如是色无常"等以下经文宣说。
其行相是由经中"世尊，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，若以不善巧方便而有我执"等以下经文宣说。
大顶位的所缘是由经中"何以故？彼非相可说"等以下经文宣说。
其行相是由经中"世尊，复次菩萨大菩萨行般若波罗蜜多时，应如是观察"等以下经文宣说。
小忍位的所缘是由经中"舍利子言：具寿须菩提，何故应知菩萨大菩萨不离一切种智"等以下经文宣说。


 ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཟོད་པ་འབྲིང་གི་རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་དགུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཉམ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཨ་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གིས་གནས་པ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས བསྟན།རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གིས་གནས་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ གཞན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་གཞན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཀྱིས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་གཞན་ མ་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
具寿须菩提，为何应知菩萨大菩萨不离一切种智？其行相也由经文"舍利子言：具寿须菩提，色之自性为何？"等以下经文宣说。
中忍位的所缘也由经文"何以故？具寿舍利子，如是一切法无生无起故无所有"等以下经文宣说。中忍位的行相也由经文"如何如何趋近无上正等正觉"等经文宣说。
大忍位的所缘也由第九品开首"尔时，具寿须菩提白世尊言"等以下经文宣说。其行相也由经文"舍利子言：具寿须菩提，为何应知此菩萨大菩萨为不善巧方便？"等以下经文宣说。
小世第一法的所缘也由经文"彼一切种智亦由一切法无实体性平等故"等以下经文宣说。其行相是由经文"住于彼等三摩地之菩萨大菩萨速当现证无上正等正觉"等以下经文宣说。
中世第一法的所缘是由经文"尔时，以佛威力，具寿须菩提复作是言：具寿舍利子，哎呀！菩萨大菩萨若住彼等三摩地"等以下经文宣说。其行相也由经文"住彼等三摩地者，亦不如实见三摩地"等以下经文宣说。
大世第一法的所缘是由经文"具寿舍利子，般若波罗蜜多亦非他，三摩地亦非他，菩萨亦非他"等以下经文宣说。其行相也由经文"舍利子言：具寿须菩提，若一切法平等性故，三摩地亦非他"等以下经文宣说。


།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤོང་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ རྟོག་པ་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་ཙམ་དུ་ཤེས་པའོ། །འཛིན་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་གཏན་མེད་པར་ འགོག་པའོ།།དེར་གདགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པ་དེ་ཡང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འབྱེད་པའོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་ལ་ཡོད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་པོ་ལ་ཡང་དགུ་སྟེ།གཟུང་བར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་ཅན་མ་རིག་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པ་དང་།འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ལ་རྟོག་པ་ཡང་དགུ་སྟེ། གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང་། རིགས་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་། འཛིན་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཡང་དགུ་སྟེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་བདག་རང་དབང་ཅན དང་།གཅིག་དང་། རྒྱུ་དང་། ལྟ་བ་པོ་དང་། བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དོན་བྱས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དང་། འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དགུ་སྟེ། གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་ པའི་རྟེན་ཅན་ཕུང་པོ་དང་།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབྱེ་ན་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ།

以下是完整的中文直译：
决择分断除四种分别。其中，所取分别二种是对事物的分别：即对蕴等仅是言说的分别，以及对对治的分别，即了知波罗蜜多等清净分为唯心。
能取分别也有二种：执著补特伽罗的分别，即以能取之相遮破增益众生等事物为全无；以及依彼假立的分别，即抉择蕴上假立补特伽罗也非能取之体性。
此四种也应当依次观察存在于四种决择分中。其中，第一所取分别又有九种：所取分别烦恼所依的无明；色等诸蕴；由执著名色等而贪著二边；不知烦恼与清净；不住圣道；所缘清净；我等清净；生等清净。
第二所取分别对治分别也有九种：对治所依蕴；生门；种性；出生；空性；胜义；见道；修道；无学道。
第一能取分别也有九种：补特伽罗实有所依的自在我；一性；因性；见者；我烦恼；离贪；见；修；所作事所依。
第二能取分别也有九种：补特伽罗假有所依的蕴；处；界；缘起；清净；见；修；差别；无学道。如是分类则有三十六种分别。


 །དང་པོ་དགུ་ལས་ དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞིག་མི་དམིགས་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མ་རིག་པ་ཡང་མདོའི་ ཚིག།།ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱིར་གཟུགས ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མིང་དང་གཟུགས་ལ་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱིས་པ་གང་དག་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་ལེན་དག་གི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་དག་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་དག་ནི་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཞིག་ལ་མི གནས་ཤེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཤིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དགུར་ཕྱེ་བ་ནི་མདོ་ལས་ས་བཅད་དུ་མ་མཆིས་ཏེ་དོན་གྱིས་བཞག་།འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། འཛིན་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི སྟེ།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡང་ལེའུ་བཅུ་པའི་ཀླད་ནས་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དགུ་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
在第一个九种中，所缘清净是由经文："须菩提，菩萨摩诃萨也应当如是学习般若波罗蜜多"等来说明。我等清净也是由经文："舍利子问道：'世尊，何者不可得'"以下来说明。生等清净也是由经文："舍利子，一切法无生无灭"以下来说明。无明也是由经文："舍利子，如何为无即如是非有，因此称为无明"等来说明。色等诸蕴也是由经文："舍利子，由内空性乃至无性自性空性故，色非有"以下来说明。由执著名色而贪著二边也是由经文："其中凡夫由无明、爱取的执著"以下来说明。不知烦恼与清净也是由经文："彼等如是执著故，于非有之法起分别"等来说明。不住圣道也是由经文："彼等是不住，若问不住于何"以下来说明。
第二所取分别对治所依也是由经文："世尊，菩萨摩诃萨如何学习般若波罗蜜多"以下来说明。分为九种是依义安立，经中并未明确分段。二种能取分别的分类也与此相同。
第一能取分别补特伽罗实有所依也是由经文："有人如是问世尊：'幻化人此'"以下来说明。第二能取分别补特伽罗假有所依也是由第十品开始的经文："须菩提，于意云何？此九取蕴"以下来说明。遍执也是由经文："尔时，具寿须菩提如是白世尊言"来说明。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ན་སྐྲག་སྟེ་དངང་བར་ མི་འགྱུར་ལགས་གྲང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་ཡང་དོན་བཅུ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཆ་བཞི་དང་། མཐོང་བསྒོམ་གཉིས་དང་། གཉེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགགས་པ་དང་།དེ་གཉི་ག་མི་དམིགས་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་། དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་ཐེག་པ་འོག་མ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་དགོད་པའི་གཞན་གྱི་དོན་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཚན་མ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་སོ་སོར་ས་བཅད་དུ་མེད་ཅིང་དོན་གྱིས་བཞག་སྟེ། དེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཞིའི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀླད་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，初入乘的菩萨摩诃萨听闻此教法时，会不会恐惧战栗"等来说明。在以十义说明一切相智性中的第四，即修行所依也有十三义：世间加行道的四个部分、见修二道、生起对治而灭除违品、彼二俱不可得、不住二边之相的智慧方便、彼等未生是与下乘共同、不共、安立三乘的利他、乃至轮回际无相任运成就的利他智慧生起，如是依次。
这些并未在经中明确分段，而是依义安立。这也是由经文："须菩提问道：'世尊，所谓菩萨之名义为何'"等第十一品开始以下来说明。


།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་ལ་ཡང་དོན་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། སོ་ སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་།འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཁམས་གསུམ་དང་། རྒྱུ་ལ་མི་ ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཐུན་མོང་གི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་སྟོབས་བཅུ་དང་། དེ་ལ་དགེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་འོག་ནས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མི་དགེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མི་དགེ་ བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་མདོའི་ཚིག་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང ཞེ་ན།ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཁམས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་འདུས་མ་ བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ ཅན་སྟོབས་བཅུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
以十义说明一切相智中的第五也有十一义：善、不善、无记、与凡夫相关的五蕴、圣者所摄的四禅、对治我见的五取蕴、对治彼见的四念住、依赖因缘的三界、不依赖因的真如、一切圣者相续中生起的共同四禅、佛陀相续中生起的具法十力。
其中，善法是由经文："须菩提，菩萨应通达一切法"为开端，下文："须菩提问道：'世尊，何为世间善法'"等来说明。不善法也由经文："世尊，何为世间不善法"等来说明。无记法也由经文："世尊，何为无记法"等来说明。与凡夫相关的五蕴也由经文："世尊，何为世间法"以下来说明。圣者所摄的四禅也由经文："世尊，何为出世间法"以下来说明。对治我见的五取蕴也由经文："其中何为有漏法"以下来说明。对治彼见的四念住也由经文："其中何为无漏法"以下来说明。依赖因缘的三界等也由经文："其中何为有为法"以下来说明。不依赖因的真如也由经文："其中何为无为法"以下来说明。一切圣者相续中生起的四禅也由经文："其中何为共同法"以下来说明。佛陀相续中生起的具法十力也由经文："其中何为不共法"以下来说明。


 །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུར་ཕྱེ་བའི་དྲུག་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེ་བ་དང་། སྤོང་བ་ཆེ་བ་དང་། རྟོགས་པ་ཆེ་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ཅིའི་སླད་དུ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སྤོང་བ་ཆེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་གང་གིས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་བདག་ཀྱང་སྤོབས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྟོགས་པ་ཆེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་གང་ གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་བདག་ཀྱང་སྤོབས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་གོ་ཆ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བསྡུ་ན་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདུས་ལ།དབྱེ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཞེས་པ་ནས་དབྱངས་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པ་ཡང་མཛད་དོ། །ཞེས་ པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་བརྒྱད་པ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དགུ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། ལམ་དང་། ཚད་མེད་པ་ བཞི་དང་།མི་དམིགས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དག་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
一切相智中分为十义的第六是所为或所求，其中有三：发心大、断除大、证悟大。
其中，发心大是由经文："尔时，具寿须菩提向世尊如是言：'世尊，为何称菩萨为大菩萨？'"以下来说明。断除大也由第十二品开头的经文："具寿舍利子向世尊如是言：'世尊，我也能说明为何称菩萨为大菩萨'"以下来说明。证悟大也由经文："尔时，具寿须菩提向世尊如是言：'世尊，我也能说明为何称菩萨为大菩萨'"以下来说明。
一切相智中以十义说明的第七铠甲，因与六波罗蜜相应，若摄略则摄为六种铠甲修行，若分别则有三十六种。这也由第十三品开头的经文："尔时，具寿富楼那向世尊如是言"直至"也作随声诵"来说明。
一切相智中以十义说明的第八趣入修行也有九种：入禅定与无色定、六波罗蜜、道、四无量、无所缘、三轮清净、所为、六神通、安住一切相智性的特征。


 །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། གང་པོ་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད ཀྱིས་བསྟན།ལམ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཚད་མེད་པ་ཡང་ མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མི་དམིགས་པ་ཡང མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཁོར་གསུམ་དག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆེད་དུ་བྱ་ བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་ ཀྱང་ཞེས་པ་ནས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་མཇུག་གི་བར་གྱིས་བསྟན་ནོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་དགུ་པ་ཚོགས་ལ་ཡང་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ དང་།ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། བསོད་ནམས་དང་། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང་། ཚིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་དང་། ས་དང་། གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་ཀླད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་ དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
其中，入禅定与无色定也由经文："舍利子说：'富楼那，以何等量'"以下来说明。六波罗蜜也由经文："具寿舍利子，复次大菩萨具慈心广大"以下来说明。道也由经文："具寿舍利子，复次大菩萨于一切种修习三十七菩提分法"以下来说明。无量也由经文："具寿舍利子，复次大菩萨之大乘即是大菩萨入慈心三摩地"以下来说明。无所缘也由经文："具寿舍利子，复次大菩萨之大乘即是以无所缘方式了知内空性"等来说明。三轮清净也由经文："尔时，具寿舍利子对具寿慈氏子富楼那如是言：'具寿富楼那，以何等量称大菩萨为安住于大乘'"以下来说明。所为也由经文："具寿舍利子，复次大菩萨具足一切相智性之无杂心"等来说明。神通也由经文："具寿舍利子，复次大菩萨为圆满诸神通"以下来说明。安住一切相智性也由经文："彼得一切相智已"直至第十三品末来说明。
一切相智中以十义说明的第九资粮也有十七种：悲心、六波罗蜜、止、观、止观双运、善巧方便、智慧、福德、见等道、词等总持、地、对治。其中，悲心也由第十四品开头的经文："具寿须菩提向世尊如是言"。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ གནས་ཏེ།གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཞི་གནས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཏུ་སོང་ ཞིང་དེ་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ལྷག་མཐོང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་མཇུག་གི་བར་གྱིས་བསྟན།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ ཏོ་ཞེས་པ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན།ཡེ་ཤེས་ལ་ཉི་ཤུ་སྟེ་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་དང་། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་སྟེ་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཚིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སའི་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་གང་དང་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པར་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ཡང་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ ཡང་ས་དང་པོ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུར་སྔར་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
由"世尊身披大铠甲"以下来说明。六波罗蜜也由经文："须菩提，复次大菩萨安住布施波罗蜜，身披大铠甲"以下来说明。止也由经文："须菩提，复次大菩萨身披大铠甲，前往如恒河沙数之东方世界，如是我"以下来说明。观也由经文："何以故？世尊，如是色由色空"以下来说明。止观双运也由经文："世尊，色非系非解"直至第十四品末来说明。善巧方便也由第十五品开头："具寿须菩提向世尊如是言"直至"是为大乘"来说明。
智慧有二十种，即十八空性、自性和他性空性等二十。这也由经文："须菩提，复次大菩萨之大乘即是内空性"以下来说明。福德资粮也由经文："须菩提，复次大菩萨之大乘即是名为勇进之三摩地"等来说明。见等道也由经文："须菩提，复次大菩萨之大乘即是四念住"以下来说明。词等总持也由经文："须菩提，复次大菩萨之大乘即是诸总持门"以下来说明。
地资粮也由略说何等法能清净及其分别，直至第十七品来说明。其中略说也由第十七品开头："须菩提，汝如是言何等"以下来说明。分别也即初地有十种清净，如前数字所说的分别也由经文："具寿须菩提向世尊如是言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་ལྷག པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ས་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ས་གསུམ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་ལྔའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ས་བཞི་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་བཅུ་བཞིའི་ དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ས་ལྔ་པ་ལ་ཆོས་བཅུ་སྤང་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས ཁྱིམ་པ་དང་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ས་དྲུག་པ་ལ་ཆོས་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། དྲུག་སྤང་བར་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ས་དྲུག་པ་ལ་ཆོས་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ས་བདུན་པས་ཆོས་ཉི་ཤུ་མི་བྱ་བ་དང་། ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ས་བརྒྱད་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཞི་ཚན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ས་དགུ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོངས་སུ རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་འདེབས་པ་དེ་ལྟ་བུར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ས་བཅུ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོའི ཚིག་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལ་བཅུ་བདུན་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐ་མ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བརྒྱད་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པས་བསྟན་ཏེ།ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡང་ལེའུ་འདི་ལས་གཅིག་སྦྱོར། དེ་ལ་གཟུང་བར་རྟོག་པ་དང་པོ་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།

以下是完整的中文直译：
由"世尊，初地菩萨摩诃萨之增上意乐清净为何"以下来说明。第二地八种清净法的分别也由经文："云何为菩萨摩诃萨戒清净"等来说明。第三地五种清净法的分别也由经文："云何为菩萨摩诃萨于多闻无厌足"以下来说明。第四地十四种清净法的分别也由经文："云何为菩萨摩诃萨不舍阿兰若住"等来说明。第五地十法断除的分别也由经文："云何为菩萨摩诃萨断除亲近在家人"以下来说明。
第六地六法圆满及六法断除的分别也由经文："云何为菩萨摩诃萨于第六地应圆满六法"以下来说明。第七地二十法不应作及二十法应圆满的分别也由经文："云何菩萨摩诃萨于一切处不应执我"以下来说明。第八地两个四法清净的分别也由经文："云何为菩萨摩诃萨通达一切众生心"以下来说明。第九地十二种清净圆满的分别也由经文："云何菩萨摩诃萨如其所发愿即得成就"以下来说明。第十地如来性的分别也由经文："云何住第十地菩萨摩诃萨名为如来"以下来说明。
资粮修行分为十七种，最后对治资粮即见道与修道所断四种分别的八种对治由第十八品说明。所为事及平等性决定出离也在此品中合说。其中所取分别第一缘取事物之对治也由经文来说明。


 དེ་ལ་གཟུང་བར་རྟོག་པ་དང་པོ་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ཁྱོད་གང་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེ་ གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ལ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ཁྱོད་གང་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འཛིན་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ཁྱོད་གང་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེས་སུ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ཆོས་ཙམ་ལ་འཛིན་པར་རྟོག་པའི་གཉེན པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་གཉིས་སོ་སོའི་ས་བཅད་དུ་མེད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དོན་བཅུས་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཡང་བརྒྱད་དེ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་།དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
其中所取分别第一缘取事物之对治也由经文："须菩提，汝所说'彼乘从何处出离'者"以下来说明。所取分别第二缘取对治之对治也由经文："须菩提，汝所说'彼乘住于何处'者"以下来说明。能取分别第一执著补特伽罗之对治也由经文："须菩提，汝所说'谁以彼乘出离'者"以下来说明。能取分别第二执著法之对治也由经文："由极清净故不缘真如"以下来说明。
见道与修道二者并无各自科判。以十义说明一切相智中最后出离道有八种：为所作事出离、平等性出离、为他义出离、任运出离、离二边出离、获得出离、一切相智出离及彼殊胜道出离。


 །དེ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ཁྱོད་གང་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་ཀླད་ ནས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མི་དམིགས་ཞེས་ པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཐོབ་པའི་ངེས་ པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཡང་ཁྱོད་འདི སྐད་དུ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་སྐྱེར་རུང་བའི་རྟེན་དང་། ཡུལ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། ལས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཡུལ་ངེས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
其中为所作事出离也由第十八品开首的经文："尔时，具寿须菩提白世尊言"以下来说明。平等性出离也由经文："须菩提，汝所说'彼乘住于何处'者"以下来说明。为他义出离也由第十九品开首："尔时，具寿须菩提白世尊言"以下来说明。任运出离也由经文："须菩提，如是说'世尊，于彼大乘中不见来去'"以下来说明。离二边出离也由经文："须菩提，汝如是说'世尊，于彼乘中不见前际亦不见后际'"以下来说明。获得出离也由经文："尔时，具寿慈氏子满慈白世尊言"以下来说明。一切相智出离也由经文："具寿舍利子，汝如是说：'具寿须菩提，何故说色菩萨亦无所有不可得'"以下来说明。道出离也由第二十一品开首："具寿舍利子告具寿须菩提言"以下来说明。
以八总义所说的第二道相智亦有四：道相智所依根基、境、遍及、自性、业用、声闻道智、缘觉道智及佛道智。其中所依根基由第二十二品开首："尔时，于此三千大千世界中"等来说明。境之决定也由经文："尔时，天帝释告具寿须菩提言"。


 །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། ཁྱབ་པ་སྟེ། ཐེག་པ ཆེན་པོ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡང་བསྟན་ལ།དེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གང་དག་ཡང་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཁོ་བོ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ཆད་མི་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རང་བཞིན་དང་། ལས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དེ། འཁོར་བ་མཚམས་བཅད་པ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་དང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་དོན་བྱེད་པས་རང་བཞིན་དེ་ཡིན། འཁོར་བར་གནས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ལས་དེ་ཡིན་པར་སྦྱར། ཉན་ཐོས་ཀྱི ལམ་བདེན་པ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ནི་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ སོགས་པས་བསྟན།འགོག་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དག་གིས་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལམ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་ལ་དྲོད་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྩེ་མོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཟོད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་ བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་དང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དོན་གྱིས་གཞན་པ་དང་། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་སྤངས་ལ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་བདེན་པ་བཞི་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་འཁོར་དེ་ལས་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།

以下是完整的中文直译：
"具寿须菩提，于此三千大千世界中"至"当发菩提心"来说明。遍及即大乘亦说为声闻道，此亦由经文："若诸已入正无过者"至"我不为善法作障碍"等来说明。自性与业用是以引申说明：入无过者无发菩提心之力，因为已断轮回，故发心与尽轮回为利他之自性。住于轮回中利益众生即是其业用。声闻道以四谛方式了知也由经文："憍尸迦，云何是菩萨摩诃萨般若波罗蜜多"以下来说明。苦谛与集谛由"当观色无常"等来说明。灭谛由经文："以具一切种智相应作意，无明灭故行灭"以下来说明。道谛也由经文："憍尸迦，复次菩萨摩诃萨以具一切种智相应心，修四念住"以下来说明。
了知四谛之因四顺决择分中，暖位也由经文："憍尸迦，色由色空"以下来说明。顶位也由经文："憍尸迦，于此菩萨摩诃萨不应以缘色方式而住"以下来说明。忍位也由经文："不应以缘色为常方式而住"以下来说明。世第一法也由经文："憍尸迦，复次菩萨摩诃萨不应以缘初地方式而住"以下来说明。
缘觉道智也是由声闻道中缘觉道殊胜三方面以义含摄：异于他者、已断所取分别未断能取分别、独觉道四谛及修缘起等来说明。其中殊胜也由经文："尔时，众中有诸天子作是念：'夜叉语言'"以下来说明。


 གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལམ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་མི བརྟེན་དུ་མི་རུང་བར་བསྟོད་པ་དང་།ལམ་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་བར་འདིར་མདོ་ལས་འབྱུང་སྟེ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་ན་གང་དག་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་ནས་འབྱུང་བ་ནས། ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་ལ་དྲོད་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་ དུ་སེམས་ཏེ།ཀྱེ་མ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བརྟགས་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྩེ་མོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་ གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཟོད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ མི་སློབ་པོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་པར་བསླབ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པར་ བསྟན་ཏེ།མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"夜叉语言"以下来说明。对于道智忍位不可不依止的赞叹，以及入道之补特伽罗的说明，此处经中出现：从"诸天子，如是若欲住于预流果者"等第二十二品末尾开始，直至"若未决定生起者，彼非如来应供正等正觉"为止来说明。
缘觉道智之因四顺决择分中，暖位也由经文："尔时，帝释天主作是念：'呜呼，长老须菩提此不违观察且能显示法性，是为甚深般若'"以下来说明。顶位也由经文："若于佛陀无量无数法学习者，非为增长色法亦非为损减而学"以下来说明。忍位也由经文："舍利子言：'具寿须菩提，何故菩萨摩诃萨非为执取色法亦非为断除而学？'"以下来说明。世第一法也由经文："舍利子言：'具寿须菩提，如是学习之菩萨摩诃萨，云何非为执取一切法亦非为断除而学？'"以下来说明。
佛道智有二：见道与修道。见道即忍位与智位等之自性，以及今生来世功德，由经文："尔时，帝释天主对具寿舍利子如是说"来说明。


 །ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ནས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནས། ཤེས་རབ་གང་བསྒོམ་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ལེའུ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའི་མཇུག་གི་བར་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྦྱར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མི་གནས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དམིགས་སུ་མེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་པས་བསྟན། གཟུགས་ལ་སོགས པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་དེ་དག་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་།དེ་དག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མདོའི་ཚིག་།བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ ཆེ་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།འོག་ནས་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པར་བསྟན། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འོག་ནས་གཏན་ཚིགས། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ གནས་པ་ནི་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད བླང་དོར་མེད་པར་བསྒོམ་སྟེ་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཟུགས་སུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་འདོར་བའི་ཚུལ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བཞི་པོ་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རང བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
从"舍利子，般若波罗蜜多应从何处寻求"开始，直至"所修般若与一切有情共同，以无所缘方式回向无上正等正觉"为止，乃至第二十六品末尾来说明。
四谛配合十六行相：苦谛四相中，由于真如以及佛陀胜义无实，故所依能依以异门而不住，以经文："于真如中如来不可得，于如来中真如不可得"来说明。色等法以法界自性故为大，彼等无量，彼等无边三者，依次由经文："尊者须菩提，如是菩萨摩诃萨之般若波罗蜜多是为广大"等，以及下文中以理由来说明。
集谛四相：由色等无自性故离常断边际，以经文："尊者须菩提，诸菩萨摩诃萨之般若波罗蜜多是为无边"以及下文中理由："憍尸迦，以色无边故"等来说明。住于般若波罗蜜多即离常断性，于色等决定执为如来性，由第二十五品开首经文："尔时，具诸根天众"以下来说明。如是住于彼中，修习一切法无取舍，以经文："尔时，彼诸天子白世尊言：'世尊，此般若波罗蜜多于色不取不舍之理'"等来说明。以无自性胜解为先而修四无量，也由经文："尔时世尊对比丘、比丘尼等四众"以下来说明。
灭谛四相：显示色等自性本空，也由经文："尔时，天帝释复白世尊言"来说明。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས དང་མཉམ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གཉེན་པོ་རྣམས རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཏམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཕྱི་ནང་གི་འཚེ་བ་ཞི་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དག་ཉེ་བར་ ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན།ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སུ་ལྡན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྲུང་བ་མཛད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཏམ་ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་ བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པས་བདག་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་འགོད་པ་ཡང་མདོའི་ ཚིག་།དེ་བདག་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པར་བྱེད་འདོད་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་གང་སྦྱིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།བྱེད་པ་དྲུག་ལ་སེམས་རང་དབང་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དེ་དག་ནི་དྲན་ པ་འདི་ལྟ་བུར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
由"世尊，此般若波罗蜜多当如何受持"以下来说明。与法界等同的善根果报获得如来性，也由经文："于后亦现证无上正等正觉"以下来说明。般若波罗蜜多摄集一切对治，也由经文："憍尸迦，复次，于何处有善男子善女人受持此般若波罗蜜多"以下来说明。息灭内外损害，也由经文："何以故？憍尸迦，如是般若波罗蜜多能息灭一切罪不善法"以下来说明。
道谛四相中，息灭执著涅槃，由经文："息灭执著涅槃而不增长"来说明。具足般若方便者为佛所护持，也由经文："憍尸迦，若善男子善女人受持般若波罗蜜多"乃至"如理作意者，于此三千大千世界中四大天王"以下来说明。为求佛果而自离杀生及劝他断除，也由经文："彼自离杀生"以下来说明。
为令布施等不竭尽而回向无上菩提，也由经文："憍尸迦，复次，菩萨摩诃萨行六波罗蜜多时，所行布施皆与一切有情共同"以下来说明。于六种作用中令心自在，也由经文："如是行六波罗蜜多的善男子善女人，将生起如是忆念"以下来说明。向善知识等一切众生礼敬，也由经文："说是语已，天帝释白世尊言"来说明。


 །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཇི་ཙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡང་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ འཛིན་པ་དང་ཞེས་པ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་དེ་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྨན་མ་ཡིན་པས་གཏོར་ཏམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལ་བསླབས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྟེན་གྱི་ཡུལ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཏེ་འཆང་ནས་མ་བཟུང་། མ་བཀླགས་ ཞེས་པ་ནས།ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་མོས་པ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་དང་། རང་དང་གཞན་ གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པའོ། །རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དགུ་སྟེ། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་ བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བགྱིས་ཏེ་བཅངས་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
由"世尊，此般若波罗蜜多如何调伏诸菩萨摩诃萨"以下来说明。降伏贪欲等，也由第二十七品开首："尔时，世尊告天帝释言"以下来说明。以修行降伏他人加害，也由经文："憍尸迦，复次，若善男子善女人受持此般若波罗蜜多"乃至"不离一切智智心者，若有人以非药物散布"等来说明。
成就正等菩提，也由经文："过去如来应供正等正觉诸佛亦于此中学习"以下来说明。令所依处成为应供养境，也由经文："憍尸迦，复次，若书写受持此般若波罗蜜多，未受持未读诵"乃至"应当礼敬故"来说明。
修道分二：清净世间道与无分别道。清净世间胜解又分三：为自利胜解、为自他二利胜解、为他利胜解。为自利胜解又以下下等差别分九：为自利胜解下下，也由经文："说是语已，天帝释白世尊言：世尊，若善男子善女人书写此般若波罗蜜多成册受持"以下来说明。为自利胜解下中，也由经文："尔时，天帝释白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་པར་བགྱིད་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་མན ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་ བཀང་བ་ལྟ་ཡང་ཞོག་གི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་བཀང་བ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་པས་བསྟན། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་ གི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི ཁམས་འདི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་བཀང་བ་ལྟ་ཡང་ཞོག་གི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་ ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་མཆོད་པ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་དང་། འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
由"世尊，若善男子善女人供养般若波罗蜜多，将生几许福德"以下来说明。为自利胜解下上，也由经文："憍尸迦，且置七宝塔"以下来说明。为自利胜解中下，也由经文："憍尸迦，且置遍满阎浮提的如来塔"以下来说明。为自利胜解中中，也由经文："憍尸迦，且置遍满四大部洲的如来塔"来说明。
为自利胜解中上，也由经文："憍尸迦，且置遍满小千世界的种种珍宝塔"以下来说明。为自利胜解上下，也由经文："憍尸迦，且置遍满二千世界的种种珍宝塔"以下来说明。为自利胜解上中，也由经文："憍尸迦，且置遍满三千大千世界的种种珍宝塔供养"以下来说明。为自利胜解上上，也由经文："世尊，复次，如东方恒河沙数世界众生"以下来说明。
为自他二利胜解下下，也由经文："尔时，帝释天对此三千大千世界中四大天王天子乃至色究竟天子说"以下来说明。为自他二利胜解下中，也由经文："尔时，世尊告天帝释言：憍尸迦，汝当受持般若波罗蜜多"以下来说明。为自他二利胜解下上，也由经文："说是语已，天帝释白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་རིག་སྔགས་ཆེན་པོ་ལགས སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་རབ་ཏུ་མང་པོ་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་ དེར་དོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ དེ་དག་གིས་ལྷའི་མེ་ཏོག་རྣམས་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་ པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་དང་ གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པ་ལ་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡང་ལེའུ སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
由"世尊，如是，此般若波罗蜜多是大明咒"以下来说明。为自他二利胜解中下，也由经文第二十九品开首："尔时，众多外道游方寻求过失者约百人为寻过失而往诣世尊所"以下来说明。为自他二利胜解中中，也由经文："尔时，恶魔心作是念"以下来说明。为自他二利胜解中上，也由经文："尔时，诸天子化现天花"以下来说明。
为自他二利胜解上下，也由经文第三十品开首："尔时，具寿阿难白世尊言"以下来说明。为自他二利胜解上中，也由经文："帝释白言：世尊，若善男子善女人受持此般若波罗蜜多"以下来说明。为自他二利胜解上上，也由经文："于十方世界如来及眷属住世之时而作供养"以下来说明。为利他胜解下下，也由第三十二品开首："尔时，世尊告天帝释言"。


 །ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་བྱས་ཏེ་བཀང་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་ དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ལ་བསླབས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བདག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པར་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ།བྱུར་བུར་བགྱིས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྩལ་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་ཡོངས་སུ་བཀང་ཏེ་བྱུར་བུར་བགྱིས་པ་ལྟ་ཞོག་ལགས་ཀྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ནི་འདི་གཉིས་ལགས་ཏེ། གཉིས་ གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆེ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཏེ་འཆང་ལ་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་དགུ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་དགུ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་དགུ་སྟེ། དགུ་ཚན་གསུམ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་། བསྔགས་པ་དགུ་ཚན་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྟོད་པ་འབུམ་ལས་ནི་གསལ། གཞན་ལ་ནི་དོན་གྱིས་བསྟན། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལ་བསྟོད་པ་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས།

以下是完整的中文直译：
"憍尸迦，假使此赡部洲充满如来舍利"以下来说明。为利他胜解下中，也由经文："帝释白言：世尊，菩萨摩诃萨于何学已"以下来说明。为利他胜解下上，也由经文："世尊，我于何时作意此般若波罗蜜多时，生起怖畏"以下来说明。为利他胜解中下，也由经文："愿无地狱、畜生、阎魔世界众生"以下来说明。
为利他胜解中中，也由经文："世尊，复次，假使此三千大千世界充满如来舍利"以下来说明。为利他胜解中上，也由经文："世尊，复次，假使此三千大千世界充满如来舍利且置"以下来说明。为利他胜解上下，也由经文："世尊，此二者，何为二？谓有为法性、无为法性"以下来说明。为利他胜解上中，也由经文："帝释白言：世尊，如是，此般若波罗蜜多是广大"以下来说明。为利他胜解上上，也由经文："世尊，若善男子善女人书写此般若波罗蜜多经卷受持"以下来说明。
为自利胜解九种、为自他二利胜解九种、为利他胜解九种，如是三个九组，以及赞叹、恭敬、称扬三个九组依次配合。为自利胜解下下之赞叹于十万颂中明示，余者以义理显示。为自利胜解下中之赞叹，由第三十二品开首。


 རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལ་བསྟོད་པ་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ གཞག་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་ ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྟོད་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབྲིང་ གི་འབྲིང་ལ་བསྟོད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང་ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
为自利胜解下中之赞叹，由第三十二品开首："憍尸迦，若安立一众生于预流果，其福德不可计量"以下来说明。为下上之赞叹，也由经文："憍尸迦，复次，若善男子善女人安立赡部洲众生于十善业道"以下来说明。为中下之赞叹，由经文："憍尸迦，复次，赡部洲所有众生，若善男子善女人安立于四禅"以下来说明。为中中之赞叹，也由经文："憍尸迦，复次，善男子善女人受持般若波罗蜜多"乃至"如理作意"。


 །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པ་ཡང་མདོའི ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྟོད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རིགས་ཀྱི་བུ་འམ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆེན་པོའི་འབྲིང་ལ་བསྟོད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་བས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་ དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་བཀུར་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་དེ་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལ་བཀུར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ལ་བཀུར་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་ མོ་གང་ལ་ལས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་པས་བསྟན།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་བཀུར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་པས་བསྟན། འབྲིང་གི་འབྲིང་ལ་བཀུར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ལ་བཀུར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ ལ་ལ་ཞིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་བས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ།

以下是完整的中文直译：
以上来说明。为中上之赞叹，也由经文："憍尸迦，复次，若善男子善女人广为他人宣说开示此般若波罗蜜多"以下来说明。为自利胜解大品之下品赞叹，也由经文："善男子善女人广为他人宣说开示般若波罗蜜多"以下来说明。为大品之中品赞叹，也由经文："若善男子善女人于十方每一方"以下来说明。为大品之上品赞叹，由经文："憍尸迦，复次，善男子善女人以无量无数劫所行布施波罗蜜多"以下来说明。为自他二利胜解下品之下品恭敬，也由经文："帝释白言：世尊，如是伪造般若波罗蜜多为何"以下来说明。为下品之中品恭敬，由经文："憍尸迦，复次，若善男子善女人安立赡部洲一切众生于预流果"以下来说明。为下品之上品恭敬，也由经文："憍尸迦，复次，若善男子善女人安立赡部洲一切众生于一来果"来说明。为自他二利胜解中品之下品恭敬，由经文："安立于不还果"来说明。为中品之中品恭敬，由经文："乃至安立于阿罗汉果"等来说明。为中品之上品恭敬，由经文："憍尸迦，复次，于十方每一方如恒河沙数世界"以下来说明。为自他二利胜解大品之下品等三种恭敬，也由经文："憍尸迦，复次，若善男子善女人安立赡部洲一切众生于无上正等正觉"以下来说明。为他利胜解下品之下品称赞，也由经文："帝释白言"。


གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གོས་དང་ཟས་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་ན་བའི་གསོས་ སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་གདགས་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོམས་ ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
为他利胜解下品之下品的小赞叹，也由经文："帝释白言：世尊，菩萨摩诃萨如是如是趣近无上正等正觉"以下来说明。为下品之中品赞叹，也由经文："应以衣服、饮食、卧具、坐具、病人医药及诸资具供养承事"等来说明。为下品之上品赞叹，也由经文："何以故？如是菩萨摩诃萨为般若波罗蜜多所教所导"以下来说明。为他利胜解中品之下品的中下品赞叹，也由经文："尔时，具寿善现告天帝释言"。


 །ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ལས་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་འབྲིང་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆེན་པོའི་འབྲིང་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་སློབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་གཅོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟར་མོས་པ་ལ་བསྔོ་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། མི་དམིགས་པར་བསྔོ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྔོ་བ་དང་། དབེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྟོན་པས་གནང་བ་དང་། ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་དང་། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ། དང་པོ་མི་དམིགས་པར་བསྔོ་བ་ཡང་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དག་གིས ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དབེན་པའི་བསྔོ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་སེམས་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ནི་ཟད་ཅིང་འགགས་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་རང་ བཞིན་དྲན་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།བྱམས་པས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ བྱམས་པས།གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"憍尸迦，如你所说"到"这就是你的事业"来说明。中品之中品的赞叹，也由经文："欲利益诸有情的圣声闻"以下来说明。中品之上品的赞叹，也由经文："何以故？世尊的声闻僧从此而出"以下来说明。为他利胜解上品之下品的赞叹，也由经文："若菩萨摩诃萨未发无上正等正觉心"以下来说明。上品之中品的赞叹，也由经文："憍尸迦，因为菩萨学习六波罗蜜乃至一切佛法，所以"以下来说明。上品之上品的赞叹，也由经文："证得无上正等正觉后，将断除一切世界众生地狱"以下来说明。
如是于胜解中生起回向，且以十二种殊胜而作回向：无所缘回向、无颠倒回向、远离、忆念如来善资粮自性、善巧方便、无相、佛所许、不属三界、小、中、大、生大福德等十二种。首先，无所缘回向也由第三十三品开首："尔时，菩萨摩诃萨慈氏告长老善现言"以下来说明。无颠倒回向也由经文："善现言：若以无所得缘"以下来说明。远离回向由经文："善现言：慈氏，随喜回向之心已尽已灭"以下来说明。忆念如来善资粮自性由经文："慈氏言：若菩萨摩诃萨般若波罗蜜多无实"以下来说明。善巧方便回向也由经文："菩萨慈氏告长老善现言"。


 །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་སྐྲག་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཚན་མ་ མེད་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བྱམས་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ ཐམས་ཅད་ལ་བརྩམས་ཏེ།ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྟོན་པས་གནང་བའི་བསྔོ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བྱམས་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་དང་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ་ ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆུང་ངུ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།འབྲིང་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་བསྔོ་ བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྷའི་བུ་ཉི་ཁྲིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བསྔོ་བའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དམིགས་ནས་དོན་དམ བར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བའི་བར་གྱིས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་། དག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"尊者善现，若新入大乘的菩萨摩诃萨听闻此教后恐惧"以下来说明。无相回向也由经文："慈氏言：尊者善现，若新入大乘的菩萨摩诃萨，缘于诸佛世尊及声闻僧众的一切善根"以下来说明。佛所许回向也由经文："慈氏言：尊者善现，于般若波罗蜜多中，诸佛世尊"以下来说明。不属三界回向也由经文："复次，善男子善女人正入大乘，行般若波罗蜜多者，应如是回向诸善根"以下来说明。
小品也由经文："善现，若三千大千世界中所住诸有情皆获得十善业道"以下来说明。中品也由经文："善现，复次三千大千世界中所住诸有情皆成预流"以下来说明。大品也由经文："善现，复次三千大千世界中所住诸有情皆正入无上正等正觉"以下来说明。生大福德回向也由经文："尔时，四大天王天众中二万天子合掌"以下来说明。
回向之后，随喜作意，世俗谛中以方便缘诸善根，胜义谛中无所缘而作随喜作意。这也由经文："善现白言：世尊说如是，善男子善女人随喜一切善根乃至回向"以下来说明。无漏道无分别有二：修行与清净。


 །སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ མི་མཐོང་བས་མཆོག་ཉིད་དང་།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པར་གཏོད་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་བཞིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ལེའུ་སུམ་ཅུ་ རྩ་བཞི་པའི་ཀླད་ནས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཆོག་ཉིད་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་ བསྒྲུབས་པས་ཆོས་གང་ཞིག་ཐོབ་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཞེས་ པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དོན་ཆེན་པོ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆེ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དག་པ་ཡང་བསྒྲུབས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གསུམ་ སྟེ།སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་མཁས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། བདུད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མ་མོས་པ་དང་། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པ་དང་ འགྲོགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
修行也有四种：由见色等无颠倒而成的自性、由他人不见佛而成的殊胜性、通达诸法差别无生而不造作、以诸法无所缘趣入而成就大果佛果的大义性等四种来说明。其中自性由第三十四品开首："尔时，具寿舍利子白世尊言"以下来说明。殊胜性由经文："舍利子白言：世尊，如是现证般若波罗蜜多，当得何法"以下来说明。不造作也由经文："帝释白言：世尊，如是般若波罗蜜多，一切法无生"以下来说明。大义性也由经文："善现白言：世尊，如是般若波罗蜜多是大"以下来说明。
清净也有修习所生修道的三种因：令佛欢喜、圆满波罗蜜多、善巧止观。不生的四种因：魔作损害、不信深法、执著实有、亲近恶友。


།རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་དག་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ ཡང་མདོའི་ཚིག་།ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནི་སེམས དང་པོ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཞི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་བདུད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྤྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཡང་ མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རབ་འབྱོར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཁྱད་པར་ནི་དེའི་སྐབས་ནས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཞན་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མེད་ན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་སྤྱིར་ན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་དོན་དགུས་ བསྟན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ་བའི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
通过总的清净的宣说，以及声闻、独觉、菩萨、佛的特殊清净来说明。修道清净生起的因——令佛欢喜，由第三十五品开首的经文："尔时，具寿舍利子白世尊言"以下来说明。圆满波罗蜜多也由经文："从初发心以来，修行布施波罗蜜多"以下来说明。善巧止观也由经文："舍利子，彼菩萨摩诃萨于无相、无二"以下来说明。不生的四种因——魔作损害等由经文："善现，彼愚人以四种方式退失此甚深般若波罗蜜多"以下来说明。
总的清净的宣说也由经文："善现，色清净即是果清净"以下来说明。由"善现，为知道路相故"以下来说明。特殊清净由其处："布施波罗蜜多清净，持戒波罗蜜多清净"等来说明。佛的清净为极清净，故也由第三十六品开首："尔时，具寿舍利子白世尊言"等来说明。其余由含义来说明。
知道道相也是若无一切智则非知道相，故总的以八种说明的第三一切智以九义来说明：以智慧不住轮回、以悲心不住涅槃、非方便故远离、以方便不远离、违品、对治、加行、平等性、声闻与独觉的见道。


 །དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ ནི་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མམ་ཞེས་པ་ནས།རབ་འབྱོར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་མ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།མི་མཐུན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཉེན་པོ་ནི་མདོའི་ཚིག་།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དང་།དེ་ཅི་ལྟར་སྤང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཏེ། ཆགས་པ་ཕྲ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའི་མཐའ་དེ་དག་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ཅི་ལྟར་སྤོང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཟབ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་ པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས།དེ་དག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
关于以智慧和悲心不住于轮回与涅槃，由经文："善现白言：世尊，诸菩萨摩诃萨般若波罗蜜多是此岸耶"乃至"善现，以三时平等故"来说明。以非方便远离也由经文："善现白言：世尊，若大乘种姓子或种姓女不善巧方便"以下来说明。以方便不远离也由经文："具寿舍利子，汝所说诸菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时的无执著是何"以下来说明。
违品也由经文："尔时，天帝释对具寿善现如是说：大德善现，以何因缘说诸菩萨摩诃萨有执著"以下来说明。对治由经文："憍尸迦，复次为欲宣说无上正等正觉于他"以下来说明。如来等作意也因是细微执著故为违品分，以及如何断除、法性、自性甚深、难证悟来说明。
细微执著也由经文："尔时，世尊告具寿善现：善现，汝为诸菩萨摩诃萨说示执著边际，善哉善哉"以下来说明。如何断除也由经文："世尊告曰：善现，如是诸法非有二性，唯一性故"以下来说明。甚深也由经文："世尊，般若波罗蜜多难证悟"以下来说明。难证悟的性相也由经文："善现白言：世尊，般若波罗蜜多不可思议"以下来说明。
如是说明违品等之后，彼等的修习加行由第三十七品开首："尔时，具寿善现白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བགྱིད་པ་ཆེན་པོ་ ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་སྙམ་མོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། སོ་སོར་མ་རྫོགས་པ་དང་། རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། བྱ་བ རྣམས་དཀའ་བ་ཉིད་དང་།སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། མིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་དུའང་མི་དམིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།དེ་ ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从"世尊，般若波罗蜜多是大作为"到"世尊母般若波罗蜜多，我顶礼"之间的经文说明了十种加行。其中十种加行是：
于色等一切法无所缘加行
于彼等法无常、空性等
各别未圆满
圆满性
无执著
不变异
无作者性
为三种一切智性所作
加行与所作甚难
随缘得果
并且于眼空性及不随他缘等亦无所缘而修。
其中于色等一切法无所缘加行由经文："尔时，具寿善现白世尊言：世尊，般若波罗蜜多是无所作"来说明。


 ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གལ་ ཏེ་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སོ་སོར་མ་རྫོགས་པ་དང་། རྫོགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆགས་པ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་འམ་མ་ཆགས་པ་ལེགས་པར་བསྟན་པ་འདི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་བསྟན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནམ འཚོའི་བར་དུ་ནམ་མཁའི་ལེགས་པ་འམ་མ་ལེགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ལེགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་འཕེལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བ་ནི་མདོའི་ ཚིག་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཚེ་ཞུམ་པ་འམ་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྩོན་པར བགྱིད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྐལ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གིས་གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མིག་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མདོའི་ཚིག་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལྟ་སྟེ།འདམ་བུའི་དབྱིངས་སམ་འོད་མའི་ཚལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་སྙམ་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་མ་བྱུང་།

以下是完整的中文直译：
以下经文说明了这些内容：彼等法之无常等，由经文"若于色常或无常亦不行，则是行般若波罗蜜多"以下经文说明。各别未圆满与圆满，由经文"复次善现，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，若于色未圆满亦不行"以下经文说明。无执著，由经文"白言：世尊，如是如来应正等觉，善为菩萨乘诸善男子善女人开示执著与无执著，此甚稀有"以下经文说明。不变异，由经文"白言：世尊，如是宣说甚深法时亦不减少"以下经文说明。无作者性，由经文"善现，譬如如来应正等觉，乃至寿尽宣说虚空好与不好"以下经文说明。所为，由经文"善现，譬如幻化人，虽说善法亦无增长"以下经文说明。加行，由经文"白言：世尊，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多，宣说般若波罗蜜多时不怯不散，于此般若波罗蜜多精进修习"以下经文说明。难行，由经文"于无上正等菩提不退转者是为难行"以下经文说明。随缘得果，由经文"世尊，诸菩萨摩诃萨发起精进者应当礼敬"以下经文说明。眼空性，由经文"何以故？世尊，若此三千大千世界，譬如芦苇林或竹林"以下直至"我礼敬世尊母般若波罗蜜多"说明。不随他缘性，经中未出现。


 གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་མ་བྱུང་། སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་དགོས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
不随他缘性，经中未出现。彼等加行亦应从平等性门修习加行，故说平等性亦由经文："尔时，天帝释告具寿善现如是言。"


 །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་དེ་གང་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནས།སྤྲུལ་པའི་མཚན་མར་ཡང་རློམས་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་དགོས་པས་ མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པ་དང་བཅས པ་བསྟན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས།གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།གཟུགས་ སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་སྡུག་ཅེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་ལས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདག་དང་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད ཀྱིས་བསྟན།ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་གསོག་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གོས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད ཀྱིས་བསྟན།

以下是完整的中文直译：
"大德善现，菩萨摩诃萨于此般若波罗蜜多中修瑜伽者，于何处修瑜伽"乃至"于化相亦不生执著心"之间宣说。悟入加行平等性后应修见道，故说见道亦由经文："尔时，以佛威力，于此三千大千世界中，四大天王天等"乃至第三十七品圆满之间，宣说具相的四圣谛见道。由苦谛无自性故，色等非常非无常，亦由经文："世尊告曰：'善现，慈氏菩萨摩诃萨现证无上正等正觉时，不说色常与无常'"以下宣说。远离可意不可意故，断除常断二边，亦由经文："不说色可意与不可意"以下宣说。远离空与不空，亦由经文："善现，色极清净，当说极清净法"以下宣说。非有我非无我故，远离生灭等，亦由经文："善现，色无生、无灭、无染、无净，是为色遍净"以下宣说。集谛四相亦是因与非因积聚，如虚空，亦由经文："善现，复次由虚空遍净故，般若波罗蜜多遍净"以下宣说。由不得集与无集故，断除烦恼及随烦恼，亦由经文："善现，由虚空无染故，般若波罗蜜多遍净"以下宣说。由生与无生故，解脱烦恼系缚，亦由经文："善现白言：'世尊，云何由虚空无染故，般若波罗蜜多遍净'"以下宣说。


 ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད ཀྱིས་བསྟན།རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་སྨྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན། འགོག་ པའི་རྣམ་པ་ཡང་བཞི་སྟེ།འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པར་མ་འབྲེལ་བས་འགོག་པའི་དོན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་རྒྱུད་གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྨྲ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཞི་བ་དང་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་ སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གྱ་ནོམ་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་ མེད་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ནི་མིག་གི་ནད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་བཞི་སྟེ། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཆད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"般若波罗蜜多遍净"以下宣说。由解脱缘与非缘故不可言说，亦由经文："世尊告曰：'善现，由虚空无言故，般若波罗蜜多遍净'"宣说。灭谛相亦有四：由不系属灭与无灭故，灭义不可言说传予他相续，亦由经文："善现白言：'世尊，云何由虚空无言故，般若波罗蜜多遍净'"以下宣说。由寂与非寂故，成有所缘无所缘，亦由经文："善现，由虚空无所缘故，般若波罗蜜多遍净"以下宣说。远离胜与非胜故，超二边而清净，亦由经文："善现，由色极清净、无所缘、无生、无灭、无染、无净故，般若波罗蜜多遍净"以下宣说。由出离与无出离故，一切病不生，亦由经文："善现白言：'世尊，若善男子善女人受持、读诵、通达、如理作意般若波罗蜜多者，眼病不生'"以下宣说。道谛相亦有四：由远离道与非道故，断绝恶趣，亦由经文："世尊告曰：'善现，如是如是。'"


 །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཚེས་བརྒྱད་ དང་བཅུ་བཞི་དང་བཅོ་ལྔ་དག་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འམ། འགག་པ་འམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བའམ། དོར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྒྲུབས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན།སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་མཚན་ ཉིད་ཤེས་བྱ་དང་སྒྲ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་བ་ འམ་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པས།རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ ཡང་རྣམ་པ་དང་།སྦྱོར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ལ། རྣམ་པ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་ ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་བདེན་པ་བཞི་ལ་མེད་པ་དང་།མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"如是，善男子或善女人于初八、十四、十五"以下宣说。由理与非理生烦恼故，现证果位之无分别方便，亦由经文："善现，般若波罗蜜多中无有生、灭、染、净、取、舍之任何法"以下宣说。由解脱修与非修故，诸法不系相，亦由经文："善现，此般若波罗蜜多非能得任何法，非能示，非能取"等宣说。由无出离与非出离故，所诠能诠体性相之所知与声生智不生，亦由经文："尔时，世尊告具寿善现言：'善现，由事物体性空性故，此般若波罗蜜多非为趣入或退出任何法而住，善现，此非第二转法轮，亦非第一'"以下宣说。由总义八所说第四现观一切相中，亦由相、加行、功德、过失等十一义宣说。相亦有三：一切智相、道相智相、一切相智相。其中一切智相亦于四谛有无、不生等二十七相，其中于苦谛无，亦由经文第三十八品首："尔时，具寿善现白世尊言。"


།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པས་བསྟན། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ མཉམ་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དབེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དབེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མི་བརྫི་བ་ཡང་མདོ་ ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བརྫི་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། གནས་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཞི་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ནམ་མཁའ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་ ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མིང་མེད་པ་ཡང་མདོ་ ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མིང་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འགོག་པ་ཡང་བཞི་སྟེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མི་འཕྲོགས་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མི་འཕྲོགས་ པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མི་ཟད་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མི་བས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པས་བསྟན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་ པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་རོ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，如是，此般若波罗蜜多是无所有"以此宣说。不生亦由经文："善现白言：'世尊，此般若波罗蜜多是平等性'"等宣说。远离亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是远离'"以下宣说。不压伏亦由经文："善现白言：'世尊，此般若波罗蜜多是无压伏'"等宣说。于集谛亦有四：无住亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无基'"等宣说。虚空亦由经文："善现白言：'世尊，此般若波罗蜜多如虚空'"以下宣说。不可说亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是不可说'"等宣说。无名亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无名'"以下宣说。灭亦有四：无去亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无去'"等宣说。不夺亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是不可夺'"以下宣说。不尽亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是不尽'"以此宣说。无生亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无生'"以下宣说。此三个四法组亦从无常乃至出离依次配合。道谛有三：声闻断烦恼障对治无漏道、缘觉断所知障对治修道有漏及无漏三者。


 །དེ་ལ་ལམ་དང་པོ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། འདུ་བ་མེད་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། ཤེས་པ་པོ་མ་མཆིས པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་།འོག་ནས། འཕོ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། འཇིགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ཏེ། དེ་གཞི། ལམ། རིགས་པ། སྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །ལམ་ གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།རྨི་ལམ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྒྲ་བརྙན་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟར་མ་འགགས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྔ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་བསྟན་ཏེ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ མེད་པ་དང་།རློམ་སེམས་མེད་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཏི་མུག་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་དང་།འོག་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། གནས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས་གནས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། སྤྲོས་ པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་།འོག་ནས། རློམ་སེམས་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདེན་པ་གསུམ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ ལ་བཅོ་ལྔ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
其中第一道有四：无作者、无知者、无迁移、无聚集。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无作者'"，以及下文："是无知者"，以及下文："是无迁移"，以及下文："是无怖畏"，依次配合。此等依次配合基、道、理、修持、出离。第二道亦有五相：如梦无自性、如回声无生、如阳焰无灭、如蜃气本来寂静、如幻化自性涅槃五者。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多如梦'"，以及下文："如回声"，"如阳焰"，以及下文"如蜃气"，"如幻化"，依次宣说，配合清净世间。第三有六：无烦恼、无清净、无染污、无戏论、无我慢、不动。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无愚痴'乃至'因无烦恼可得'"，以及下文："是无清净"，以及下文："是无住"乃至"因无住可得"，以及下文："是无戏论"，以及下文："是无我慢"，以及下文："是无动摇"等依次宣说。如是三谛各有十二相，道谛有十五相，遍智如是有二十七相。


 །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ མེད་པ་དང་།གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྒྱད་ནི་རྒྱུ་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་རྒྱུ། དེའི་འོག་མ་གསུམ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ། དེའི་ཕྱི་མ་གཅིག་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ། ཐ་མ་གཅིག་རྐྱེན་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་ ལྟར་བསྟན་ལ།དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ དང་།འོག་ནས། ཞི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། ཞེ་སྡང་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། གཏི་མུག་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ཞུ་བའི་ཚིག་མཇུག་དང་བཅས་པ་བསྟན། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཚད་མེད་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་དང་། མ་འབྲེལ བ་དང་།མ་འདྲེས་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་ཚན་གསུམ་ནི་ལམ་རིགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་སྦྱར། ཐ་མ་གཅིག་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་སྦྱར་ལ། དེ་ཡང་མདོ་ ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། མཐའ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། མ་འདྲེས་པ་ ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་།འོག་ནས། ནག་ནོག་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། ཚད་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་སོ་སོའི་ཞུ་བའི་ ལན་དང་བཅས་པ་བསྟན།སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབེན་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་།འོག་ནས། སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། བདག་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
道之相的智有三十六相。其中集谛之相有八：离贪、不住、寂静、无贪、无嗔、无痴、无烦恼、无众生。如是八者中，因上首三者为因，其后三者为集，其后一者为生，最后一者配合缘。此等是从对治门如是宣说。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是离贪'"，以及下文："是无生起"，以及下文："是寂静"，以及下文："是无贪"，以及下文："是无嗔"，以及下文："是无痴"，以及下文："是无烦恼"，以及下文："是无众生"等，各别请问语句及其结语宣说。道谛有七相：无量、不与二边相关、不杂、不混、无执著、无分别、无限、无著。其中三对配合道理修持，最后一者配合出离。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无量'"，以及下文："是无二边"，以及下文："是不杂"，以及下文："是无污"，以及下文："是无分别"，以及下文："是无量"，以及下文："如虚空"等，各别请问及其答语宣说。苦之远离相有五：无常、苦、空、无我、无相。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无常'"，以及下文："是苦"，以及下文："是无我"，以及下文："是空性"，以及下文："是无相"。


 ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འགོག་པའི་རྣམ་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉི་གའི་དངོས་པོ་དགག་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་པོ་གསུམ་དང་། བརྟག་པའི་བདག་ཞི་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་དོར་བ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པའི་བར་དུ་བརྒྱད་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དགག པ་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དང་།ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་དུས་སུ་འཁྲུལ་བ་དགག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་བརྟགས་པས་དགག་པར་ དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ།དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་བཅོ་ལྔ་དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བར་བརྟགས་པ་དགག་པ་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ ནས།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་སྟེ། སྤྱིར་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དང་པོར་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལུས་དྲན་པ ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་།དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བས་རྩོལ་བའི་ལམ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་།སེམས་སྦྱང་བ་ལ་དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། དེ་ལ་བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་སྟོབས་ལྔ་དང་།

以下是完整的中文直译：
如是等宣说。灭谛之相有十六：内、外及二者事物否定的空性前三者，观察之我寂静以自性空而空之空性空性，器世间、胜义、有为、无为、常断边际、轮回无始无终、所证法无舍之执著否定的大空性乃至无舍空性等八者，遍计所执作者否定之自性空性，境及相与时之迷乱否定之一切法空性，自相空性，无缘空性，决定出离所观察否定之无事物自性空性相。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是内空性'"乃至"因无所缘故是无缘空性"等十五者，及决定出离所观察否定之经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是无事物空性'"乃至"因无所缘故是无事物自性空性"等宣说。
一切相智之相，由一切相智摄诸圣者故，声闻有三十七相，菩萨有三十四相，佛有三十九相，总计一百七十三相。其中遍智首先为通达事物之道四谛入门故，身念住等自共相观察之四念住，如是精进生起故勤行道之四正断，由精进心堪能故三摩地清净道之四神足，心清净生暖顶加行故现证加行道之五根，由此生忍世第一法故现证相应道之五力。


 འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་སྟོབས་ལྔ་དང་། དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་རྟོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་འབྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། དེ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྱུང་བས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག བརྒྱད་དེ་དེ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ།

以下是完整的中文直译：
由生起世第一法故，于现证相应道有五力，由暖等四种证悟故生起见道，于现证道有七觉支，由此生起修道故，于决定出离道有八圣道支。此亦由经文："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是念住'"乃至"世尊告曰：'因八圣道支无所缘故'"等宣说，应当如其次第配合。


 །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལྟ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་སྨོན་པའི་གཉེན་པོ་ལམ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། སྤྲུལ་པའི་ལམ་ནང་གཟུགས་དང་གཟུགས་ ཅན་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་གཉིས་དང་།སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་གསུམ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ ལྔ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྤོང་བའི་ལམ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འོག་ནས། མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འོག་ནས། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ སོ་ཞེས་པ་དང་།སྤྲུལ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ནི་བསྡུས་ནས། འོག་ནས། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་བཞི་དང་།ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ འདི་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་དང་།སྤོང་བའི་ལམ་ཡང་འོག་ནས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྨིན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན པས།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གཅིག་གིས་བསྡུས་ལ་རྣམ་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་ པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་དང་།

以下是完整的中文直译：
道智性是见、分别以及三界希求的对治道三解脱门，以及变化道内色与无色观外色所说的变化障碍的两种对治，以及对治可爱与不可爱变化的欢喜与不欢喜烦恼的可爱解脱门以身证而住所说的三种，以及见法乐住解脱分顺住道自性四种等至，以及寂止道灭尽等至如是五种，以及出世间道次第住九等至，以及断道无间道四无烦恼谛，以及佛道十波罗蜜，如是三十四种相。此亦由经中："善现白言：'世尊，此般若波罗蜜多是空性'，"以下："是无相"，以下："是无愿"，变化道三解脱门摄略后，以下："是解脱"，见法乐住道解脱分顺道四等至及寂止道灭尽等至以势力显示，出世间道亦由经中："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是等至'"以下，断道亦由以下："是圣谛"等，佛道十波罗蜜亦由经中："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是成熟'"乃至"因无有恶慧所缘故"所显示。一切相智是殊胜故，以不共道一摄，相有三十九种：十力、四无畏、四无碍解、十八不共佛法、一切佛所说真如、于一切法自在自生。


ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལས་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་གཉིས།སྦྱོར་བ་པོ་དང་། སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་པོ་ནི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་ཅིང་སྦྱངས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ ལ་སོགས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་།ཐེ་ཚོམ་གྱི་དོན་ཞུ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནས།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། དང་པོ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སྦྱོར་བ་སྟེ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་ལས། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
于一切法自在自生，以及现前圆满证悟佛陀之相三十九种。此亦由经中："善现白言：'世尊，如是，此般若波罗蜜多是十力'"乃至"世尊告曰：'为一切法现前圆满证悟故'"所显示，依次配合。从一切相现前圆满证悟中以十一义所显示的第二加行亦有二：能加行者与加行。其中能加行者是于过去及现在诸佛植下善根并修习，以身等承事供养诸善逝，请问疑义，修行波罗蜜多，具足善知识加持。此亦由第三十九品开端："尔时，天帝释如是思维"乃至"欲摄受比丘僧伽的菩萨摩诃萨亦当于般若波罗蜜多修习瑜伽"所显示。加行有二十种：第一由色等无自性故不住之加行，亦由经中："作是说已，天帝释白世尊言：'世尊，云何菩萨摩诃萨住般若波罗蜜多'"以下所显示。加行即无加行之加行，由经中："憍尸迦，复次，菩萨摩诃萨于色不加行"以下所显示。第三自性甚深加行，亦由经中："尔时，具寿舍利子白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་པ་གཏིང་དཔག དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འོག་ནས། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་ནས་སྐྲག་དངང་ལ་དངང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྱིར་གོང་མ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བཤད་པ་དང་སྦྱར། དྲུག་པ་སྟེ། སྐྲག་པས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་བཤད་པར་བགྱི་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་པ་མི་སྐྲག་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ མདོ་ལས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་བརྗོད་པར་བདག་ཤིན་ཏུ་སྤོབས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་པ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་མི་ཞིག་འབྲོག་དགོན་པ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་ཞིག་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་པ་རྟག་ཏུ་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་ གསོལ་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，此般若波罗蜜多是甚深"以下所显示。第四难测量加行，亦由经文："舍利子白言：'世尊，此般若波罗蜜多是难测量'"以下所显示。第五无量加行，亦由经中："舍利子白言：'世尊，此般若波罗蜜多是无量'"以下所显示。下文："舍利子白言：'世尊，如是菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多'"乃至"闻此般若波罗蜜多而生恐怖战栗"之间，是总的与前五者解说相配。第六由恐怖故经长时方能成佛，亦由经中："世尊，此应于不退转菩萨摩诃萨前宣说"以下所显示。第七由不恐怖故得授记之加行，亦由经中："舍利子言：'憍尸迦，复次，若诸菩萨摩诃萨闻此甚深般若波罗蜜多不恐不怖亦不战栗者，彼等'"以下所显示。第八由正持故不退转之加行，亦由经中："尔时，具寿舍利子白世尊言：'世尊，我极有信心作譬喻'"以下所显示。第九由断障法故决定出离之加行，亦由经中："世尊，譬如有人从百由旬旷野中出"以下所显示。第十恒时修法无障碍之加行，亦由经中："作是说已，世尊告舍利子言：'舍利子，如是如是'"。


 །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་ ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གསར་གྱི་རྟེན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་དཔྱིད་བྱུང་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"如是，舍利子，以佛陀威力故，汝当极为勇敢"以下所显示。第十一无漏法新得圆满菩提近加行，由经中："世尊，譬如春季来临"以下所显示。第十二由成就法身果故速得现证菩提之加行，由经中："世尊，譬如孕妇"以下所显示。第十三由转法轮故为利他之加行，由经中："尔时，具寿须菩提白世尊言"。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སྨན་བཏགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་ འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་བདུན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་ པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སུ་དག་མོས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅོ་བརྒྱད་པ་འབྲས་བུ་དང་པོ་མཐོང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་།ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་དགུ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དག་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཉི་ཤུ་པ་ལོ་སྐོར་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བས་ས་མཚམས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་བཤད་པ་ན་བར་ཆད་མང་དུ་མི་འབྱུང་བ་འདི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དོན་བཅུ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་མི་འབྲི་བ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

以下是完整的中文直译：
"世尊，如是如来应供正等正觉对诸菩萨摩诃萨的教诲实为稀有"以下所显示。第十四无增减加行，由经中："世尊，云何诸菩萨摩诃萨圆满修习般若波罗蜜多"以下所显示。第十五不缘法与非法加行，亦由经中："须菩提，复次菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，于法亦不如实随见"以下所显示。第十六不缘不可思议加行，亦由经中："须菩提白言：世尊，所说不可思议"以下所显示。第十七无分别加行，亦由经中："须菩提白言：世尊，于此甚深般若波罗蜜多，谁能生起胜解"以下所显示。第十八初果见宝施，亦由经中："世尊，般若波罗蜜多与预流果"以下所显示。第十九色等清净加行，亦由经中："世尊，般若波罗蜜多是一切法清净蕴等"以下所显示。第二十由不舍多年精进故地位加行，由经中："须菩提白言：世尊，如是宣说甚深般若波罗蜜多时无多障碍实为稀有"以下所显示。于现观一切相现证中以十一义所显第三功德，亦有十四义。其中第一降伏魔力，亦由经中："须菩提白言：世尊，恶魔如是不令书写甚深般若波罗蜜多"以下所显示。第二佛所思知，亦由经中："何以故"。


 གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་དེ་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འབྲི་བ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ མོ་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ལྔ་པ་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་འཆང་བ་དེ་ དག་ཀྱང་དོན་ཆེ་བ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དྲུག་པ་ཡུལ་དཔྱད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ན་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་པ་ཟག་པ་མེད་ པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་ཡང་མདོའི་ཚིག་།ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སླད་མའི་ཚེ་སླད་མའི་དུས་ན་བྱང་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བརྒྱད་པ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་དག་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དགུ་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། བདུད་དམ་བདུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་པ་ དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས།ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་ མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་གཅིག་པ་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས།

以下是完整的中文直译：
第二佛所思知，亦由经中："何以故？舍利子，十方一切无量无数世界中，现住安住的无量无数如来应供正等正觉"以下所显示。第三现前诸佛，亦由经中："诸菩萨摩诃萨书写此甚深般若波罗蜜多"以下所显示。第四接近正等正觉，亦由经中："舍利子，是大乘种姓子或种姓女，已近无上正等正觉"以下所显示。第五大义等，亦由经中："若善男子善女人书写受持此甚深般若波罗蜜多者，亦得大义"以下所显示。第六处所观察，亦由经中："舍利子，此般若波罗蜜多，如来涅槃后将行于南方"以下所显示。第七圆满一切无漏功德，亦由经文："舍利子白言：世尊，后时后世，于北方善男子或善女人，将闻此甚深般若波罗蜜多"以下所显示。第八说法士，亦由经中："舍利子，是善男子善女人以善根近教，从此无上正等正觉开始，当为众生作利益"以下所显示。第九不可分离性，亦由经中："魔或魔眷属天众，亦不能令是善男子善女人离无上正等正觉"以下所显示。第十生起不共善根，亦由经中："舍利子，菩萨摩诃萨及善男子善女人，闻此甚深般若波罗蜜多已，将获得广大欢喜及最极欢喜"以下所显示。第十一如所誓愿成办，亦由经中：


བཅུ་གཅིག་པ་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ངའི་མངོན་སུམ་དུ་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།བཅུ་གཉིས་པ་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་གསུམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་བཞི་པ་ངེས་པར་འཐོབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གི་སླད་དུ་བརྩོན་པར་བགྱིད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ དགུ་པ་རྫོགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་བསྟན་པའི་དང་པོ་ཚོགས་ཆེན་པོས་ཐོབ་པ་ཡང་མདོ་ ལས།ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་འཕྱི་སྟེ་སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བས་བསྟན། དོན་གཉིས་པ་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བར་སྐྱེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གསུམ་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གླལ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ ལེན་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་ཤིང་ཡི་གེར་འདྲི་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གླལ་ཞིང་ཁ་དོན་བྱེད་དམ་ཞེས་པ་ མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དྲུག་པ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
第十一如所誓愿成办，亦由经中："是善男子善女人于我面前如是说：'世尊，我等行菩萨行时'"以下所显示。第十二摄受广大果报，亦由经中："舍利子，是善男子善女人于色、声、香、味、触、法将生广大胜解"以下所显示。第十三成办有情利益，亦由经中："以摄受广大异熟故，为彼等有情故，从异熟中摄受广大异熟"以下所显示。第十四决定获得，亦由经中："世尊，诸菩萨摩诃萨为此六波罗蜜多而精进"以下直至第三十九品圆满所显示。以十一义显示现观一切相现前，其中第四显示修行障碍过失亦以四十六义显示，其第一以大资粮获得，亦由经中：从第四十品开端："尔时，具寿须菩提白世尊言"等，以过迟生起辩才分类显示。第二太快生起辩才，亦由经中："须菩提，复次若生太快辩才"以下所显示。第三身之随眠，亦由经中："须菩提，复次若昏沉书写此般若波罗蜜多"以下所显示。第四心之随眠，亦由经中："须菩提，复次若心散乱而书写"以下所显示。第五以非理所生诵经等，亦由经中："须菩提，复次若昏沉而诵经"以下所显示。第六执持背离因缘，亦由经中："作是说已，具寿须菩提白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ ལས་ཉམས་མ་རྙེད་དོ་སྙམ་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་འགྲོ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདུན་པ་རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤངས་ནས་མདོ་སྡེ་གཞན་གང་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བརྒྱད་པ་གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བའི་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཁྱི་ཞིག་གིས་ཇོ་བོའི་དྲུང་ནས་ཟན་གོང་བོར་ལ་ལས་མི་ལས་ཟན་ཁམ་གཅིག་སླང་བར་སེམས་པ་དེ་བཞིན་ དུ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དགུ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པའི་མཆོག་ཀུན་འཛིན་པ་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་འདོད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་པ་རྟག་ཏུ་ཆེད་དུ་བྱ་བྱ་ཉམས་པ་ཡང་ མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་འདོད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་ནམ་ཤིང་མཁན་ གྱི་སློབ་མ་མཁས་པ་ཞིག་ཁང་བཟངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཁང་བཟངས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་གཉིས་པ་གོང་ན་མེད་པ་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་འདོད་ པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་གསུམ་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རྟོགས་པ་འབྱུང་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་གཡེངས་ ཤིང་འདྲི་བར་འགྱུར་སྤོབས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་བཞི་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ན་ཆོས་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅོ་ལྔ་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་དྲུག་པ་ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若有人作是念：'世尊所说此中无所得'而从座起离去"以下所显示。第七执著因缘退失，亦由经中："彼舍弃般若波罗蜜多，于其他不能获得一切种智之诸经典中修习"以下所显示。第八殊胜品味退失，亦由经中："须菩提，譬如有狗，舍主人前所弃饭团，向仆人处求一口食，如是"以下所显示。第九一切种最胜乘摄受退失，亦由经中："须菩提，譬如有人欲见大象"以下所显示。第十恒常所为退失，亦由经中："须菩提，复次譬如有人欲见大海"以下所显示。第十一因果相连退失，亦由经中："须菩提，譬如有巧匠或巧匠弟子欲造胜利宫殿量等宫殿"以下所显示。第十二无上退失，亦由经中："须菩提，复次譬如有人欲见转轮圣王"以下所显示。第十三于多境生起辩才，亦由经中："须菩提，复次若善男子善女人书写此甚深般若波罗蜜多时，心散乱而书写，将生多种辩才"以下所显示。第十四执著书写，亦由经中："须菩提，若菩萨乘善男子善女人书写此甚深般若波罗蜜多时，于诸法中散乱"以下所显示。第十五执著无实，亦由经中："须菩提，若大乘善男子善女人于此般若波罗蜜多作无实想"以下所显示。第十六执著文字，亦由经中："须菩提白言"。


བཅུ་དྲུག་པ་ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ ལ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེ་འབྲུ་དག་གིས་ཡི་གེར་བྲིས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་བདུན་པ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡི་གེ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅོ་བརྒྱད་པ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་ མོ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ན་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་དགུ་པ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་རོ་མྱང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བའི་ཚེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཉི་ཤུ་པ་ལམ་མ་ཡིན་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་ལུང་ནོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཉི་ཤུ་གཅིག་པ་འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་།གཟུང་བ་དང་། ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཀླག་པར་འདུན་ལ་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སྙོམ་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་ དད་པས་ཉམས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། གཟུང་བ་དང་། ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་ལ་སྙོམ་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ཞེས་པ་ མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཉི་ཤུ་གསུམ་པ་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་གདུ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་བཞི་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་དགོན་པ་པ་དང་བསོད་སྙོམས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དགེ་བ་དང་།

以下是完整的中文直译：
第十六执著文字，亦由经中："须菩提白言：世尊，若大乘善男子善女人以文字书写此甚深般若波罗蜜多"以下所显示。第十七执著无文字，亦由经中："世尊，若大乘善男子善女人执著般若波罗蜜多无文字"以下所显示。第十八作意境等，亦由经中："须菩提，复次菩萨乘善男子善女人书写此甚深般若波罗蜜多时，于一切处生起"以下所显示。第十九利养恭敬等品味，亦由经中："须菩提，复次菩萨乘善男子善女人书写此甚深般若波罗蜜多时，利养恭敬"以下所显示。第二十以非道寻求方便善巧，亦由经中："须菩提，复次诸菩萨摩诃萨书写此甚深般若波罗蜜多及受持"以下所显示。第二十一欲乐与懈怠退失，亦由经中第四十一品开始："须菩提，复次闻法者欲乐此般若波罗蜜多之书写、受持、读诵、受学、诵读，而说法者懈怠"以下所显示。第二十二欲乐境不同退失，亦由经中："须菩提，复次说法者于此甚深般若波罗蜜多之书写、受持、教授、诵读懈怠，而闻法者往他处"以下所显示。第二十三大欲小欲与非大欲小欲，亦由经中："须菩提，复次说法者贪著利养恭敬偈颂"以下所显示。第二十四具足头陀功德与不具足，亦由经中："须菩提，复次说法者是阿兰若行者、乞食者"以下所显示。第二十五善与...


རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་དགོན་པ་པ་དང་བསོད་སྙོམས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་དད་ཅིང་ དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཉི་ཤུ་དྲུག་པ་གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་བདུན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལས་གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་བརྒྱད་པ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་དགུ་པ་མདོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སུམ་ཅུ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་ གཅིག་པ་ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་གཉིས་པ་གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གཟུངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སུམ་ཅུ་གསུམ་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཡི་གེར་འདྲིར་འདོད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་ བཞི་པ་འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་ལྔ་པ་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་ན་ལ་ལ་ཞིག་དེར་འོངས་ཏེ།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་ན། དེར་ལ་ལ་ཞིག་དེར་འོངས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།

以下是完整的中文直译：
第二十四具足头陀功德与不具足，亦由经中："须菩提，复次说法者是阿兰若行者、乞食者"以下所显示。第二十五善与不善，亦由经中："须菩提，复次闻法者具信及诸善法"以下所显示。第二十六布施与悭吝，亦由经中："须菩提，复次说法者能舍一切所有"以下所显示。第二十七布施与执取，亦由经中："须菩提，复次闻法者从说法者处获得衣服、饮食、卧具、坐具、病人医药"等所显示。第二十八略说能解与广说能解，亦由经中："须菩提，复次说法者是略说能解"等所显示。第二十九了知经等与不了知，亦由经中："须菩提，复次说法者于契经、应颂"等所显示。第三十具足六波罗蜜多与不具足，亦由经中："须菩提，复次说法者具足六波罗蜜多"以下所显示。第三十一善巧方便与非方便，亦由经中："须菩提，复次说法者于六波罗蜜多善巧方便"以下所显示。第三十二获得总持与未获得，亦由经中："须菩提，复次说法者获得总持"以下所显示。第三十三欲书写与不欲书写，亦由经中："须菩提，复次说法者欲书写"以下所显示。第三十四离欲贪与未离，亦由经中："须菩提，复次说法者于欲贪"等所显示。第三十五背离恶趣，亦由经中："须菩提，复次书写及修习此甚深般若波罗蜜多时，有人来此宣说地狱众生之诽谤"以下所显示。第三十六喜乐善趣，亦由经中："须菩提，复次书写及修习此甚深般若波罗蜜多时，有人来此宣说四大天王天众之赞叹"以下所显示。


 དེར་ལ་ལ་ཞིག་དེར་འོངས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ ཅུ་རྩ་བདུན་པ་འཆད་པ་པོ་དང་།ཉན་པ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལ་དགའ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་རང་གི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་གོ་སྐབས་མི་བྱེད་པ་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲེང་བར་འདོད་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་དགུ་པ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་བཅུ་པ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཡུལ་གང་དུ་སྲོག་གི་བར་ཆད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ དེར་འགྲོ་འདོད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་མུ་གེ་འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་གང་ན་ཟས་དཀོན་པ་དང་ཆུ་དཀོན་པའི་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བར་འདོད་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གང་ན་ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་ལ་གདུ་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ་བདུད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་བཅོས་མ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་ལུས་ གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུ་འོད་འདོམ་གང་དང་ལྡན་པར་བསྒྱུར་ཏེ་འོངས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།

以下是完整的中文直译：
有人来此宣说四大天王天众之赞叹以下所显示。第三十七说法者与听法者或独处或喜众，亦由经中："须菩提，复次说法者独一无二而自为之"等所显示。第三十八不予机会，亦由经中："须菩提，复次闻法者欲追随说法者"以下所显示。第三十九欲求财物布施与不欲求，亦由经中："须菩提，复次说法者为少许财物而说此般若波罗蜜多是布施"等所显示。第四十趋向危及生命之处与不趋向，亦由经中："须菩提，复次说法者欲往生命有危险之处"以下所显示。第四十一趋向饥荒之处与不趋向，亦由经中："须菩提，复次闻法者欲往食物稀少、水源稀少之处"以下所显示。第四十二趋向盗贼等扰乱之处与不趋向，亦由经中："须菩提，复次比丘说法者于有盗贼恐惧处"以下所显示。第四十三观察居家不悦，亦由经中："须菩提，复次比丘说法者对施舍之家生嫌恶"以下所显示。第四十四魔之离间方便，亦由经中："须菩提，复次恶魔化现比丘形相及如来形相，为使"以下所显示。第四十五成办伪装，亦由经中："须菩提，复次恶魔化现比丘形相，来至菩萨摩诃萨前如是言"以下所显示。第四十六对非如实境生喜，亦由经中："须菩提，复次恶魔化现佛陀形相，身如金色具一寻光明而来"以下所显示。


 རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་ལུས་ གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུ་འོད་འདོམ་གང་དང་ལྡན་པར་བསྒྱུར་ཏེ་འོངས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ཤེས་པའི་ མཚན་ཉིད་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"须菩提，复次恶魔化现佛陀形相，身如金色具一寻光明而来"以下所显示。以十一义显示一切相现前圆满证悟中第五显示相之四：知之相、差别之相、作用之相及本性之相。


 །དེ་ལ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་ པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་པ་ལས་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུམ་ལམ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་བདུན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པ་གཅིག་དང་། བྱེད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞི།ལམ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་དབྱེ་ན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལས། དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས།ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་ལ་བུ་ལྔའམ་བཅུའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་གི་ སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཞི་པ་སེམས་བསྡུས་པ་དང་། ལྔ་པ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པས་བཏགས་པ་ གཟུགས་ཅན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དྲུག་པ་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་བསྡུས་པ་དང་། རྣམ་པར་ གཡེངས་པ་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བདུན་པ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དགུ་པ་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་འམ་ཡངས་པར་གྱུར་པ་ ཡང་མདོ་ལས།

以下是完整的中文直译：
其中知之相又以三种一切智性分类各十六，共四十八；从声闻等处应当差别了知之知的差别相，于四谛有知与随知十六；一切智性之作用三，道智之作用七，一切相智之事业一；以作用相应知之本性中，一切智之本性四，道智之本性五，一切相智之本性七。总之相若分类则成九十一。其中第一如来出现，经中从第四十二品开端："须菩提，譬如某女人有五子或十子"等所显。第二世间导师，经中："须菩提白言：世尊，如来所说世间是何？"以下所显。第三了知有情心行，经中："须菩提，彼等无量有情之无量心行"以下所显。第四摄心与第五散乱心，经中："须菩提，复次，凡以有情施设而假立之有情，有色"等所显。第六心无尽相，经中："须菩提，复次如来应正等觉如实遍知彼等有情之摄心与散乱为无尽性"等所显。第七有贪心与离贪心等，经中："须菩提，复次如来于彼等有情之有贪心如实了知为有贪心"等所显。第八广大心，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多，如实遍知其他有情与补特伽罗之广大心为广大心"以下所显。第九已成大心或已成广心，经中：


དགུ་པ་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་འམ་ཡངས་པར་གྱུར་པ་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་པ་སེམས་ཚད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སེམས་ཚད་མེད་པ་ལ་སེམས་ཚད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གཅིག་པ་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་ སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གཉིས་པ་སེམས་བལྟར་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་མི་སྣང་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གསུམ་པ་སེམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་ལྷག་པར་གཡོ་བ་དང་།བྲལ་བར་གཡོ་བ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མཁྱེན་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ལྷག་པར་གཡོ་བ་དང་། བྲལ་བར་གཡོ་བ་དང་། བསྡུས་པར་གཡོ་བ་དང་། རྒྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་གཙོར་བསྟན་ཅིང་བརྟགས པ་ཡང་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྣང་བར་བགྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། གྲངས་སྔ་མ་དང་བསྡེབས་ན་བཅུ་བདུན་པ་ སྟོང་པ་ཉིད་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་།བཅུ་དགུ་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།

第九已成大心或已成广心，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多，如实遍知其他有情与补特伽罗之已成大心为已成大心"以下所显。第十无量心，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多，如实遍知其他有情与补特伽罗之无量心为无量心"等所显。第十一不可示心，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多，如实遍知其他有情与补特伽罗之不可示心为不可示心"等所显。第十二不可见心，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多，如实遍知其他有情与补特伽罗之不显现心"等所显。第十三动心等，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多，遍知彼等有情之极动心与离动心等"等所显。第十四动等如是性相，经中："须菩提，复次如来依此般若波罗蜜多遍知色，云何遍知色？如其无变异无分别之如是性"等所显。第十五如来证悟如是性，经中："须菩提，如是极动、离动、摄动、广动之如是性"以下所显。第十六主要显示观察，经中："世尊，此如是性显现诸佛世尊之菩提"等所显。其后出现道相智之十六种，与前数合计则第十七空性、第十八无相、第十九无愿、第二十无生。


བཅུ་དགུ་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་རྟེན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས པས་མགོ་དྲངས་ཏེ་འོག་ཁོ་ན་ནས།ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ་ཞེས་པ་ནས། མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་དེས་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནམ་མཁའ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ ཞི་བ་ནི་མདོ་ལས།གོ་རིམས་འགྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལས་བསྣོར་ཏེ་ཞི་བ་ནི་ཚད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ནམ་མཁའ་ནི་འོག་ནས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པོ་ཞེས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་འདུ་མི་བྱེད པ་ནི་མདོ་ལས།ལྷའི་བུ་དག་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལ་སྤྱད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ བཀའ་སྩལ་ཏོ།།ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།

第十九无愿、第二十无生、第二十一无灭、第二十二无烦恼、第二十三无清净、第二十四无实体之无自性、第二十五无所依之相，经中第四十三品开首："尔时三千大千世界中欲界诸天"等为始，其后："诸天子，此般若波罗蜜多以空性故甚深"乃至"无住相"等文句次第显示。第二十六虚空与第二十七寂静，经中：依次第释中所说而转，寂静以"无量相、无常相"等显示。虚空则以下文："以虚空相故甚深"所显。第二十八法性无扰乱，经中："诸天子，般若波罗蜜多具如是相，故如来以世间名言宣说"以下所显。第二十九无造作，经中："诸天子，彼等诸相非由色所造作"以下所显。第三十无分别，经中："世尊告曰：诸天子，诸如来出世与否"等所显。第三十一开显，经中："世尊，如是如来以何所行而现证无上正等正觉"等所显。第三十二无相，经中："尔时世尊告欲界天子及色界天子言：诸天子，色以色性为相"等所显。


 །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་གོང་མའི་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་ གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་གུས་པར་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་འདི་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་མཛད་ཅེས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་བླ་མར་བྱ་བར་ཡང་མདོ་ལས། བླ་མར་མཛད་ཅེས་པ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་མཆོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རི་མོར་མཛད། མཆོད་པར་མཛད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ བྱས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་བརྡས་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་བཅུ་པ་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ ཡིན་དེ་ཡང་གཟུགས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མདོ་ལས་བྱུང་སྟེ་དོན་གྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་རིག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས།

其后出现一切相智十六相，与前数合计，第三十三依法而住，经中："尔时世尊告具寿须菩提：般若波罗蜜多能生如来应正等觉"等所显。第三十四应恭敬，经中："如是，于此般若波罗蜜多法应恭敬"所显。第三十五应尊重，经中："应尊重"；第三十六应悦意及第三十七应供养，经中："应礼敬、应供养"等依次配合所显。第三十八无作性，经中："须菩提，复次，以无作者故，如来说一切法无作"以下所显。第三十九遍行，经中："须菩提，复次，如来依此般若波罗蜜多，以胜义无生故，以无作智入一切法之名言"等所显。第四十显示未见义，经中："须菩提，如是般若波罗蜜多能生如来、显示世间，以不见色故为显示"等所显。第四十一世间空性相，经中以义显示。第四十二宣说世间空性，经中："须菩提，复次，般若波罗蜜多如何能生如来及世间空？须菩提，此般若波罗蜜多说世间空"等所显。第四十三了知世间空性，经中："须菩提，复次，如来了知世间空"等所显。第四十四显示世间空性，经中："须菩提，复次，此般若波罗蜜多于如来显示世间空"等所显。第四十五显示世间不可思议性，经中：


བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་ རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་བཅུ་དྲུག་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བདུན་པ་འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པ་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཅི་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། མཛད་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་ནས། བཞི་བཅུ་དགུ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ལྔ་བཅུ་པ་གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ལྔ་བཅུ་གཅིག་པ་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག པར་འདས་པ་དང་།ལྔ་བཅུ་གཉིས་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམས་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རང་བྱུང་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་ པ་ནས།མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ལགས་སམ་ཞེས་པའི་བར་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་མན་ཆད་དབྱེ་བ་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན། ལྔ་བཅུ་གསུམ་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བཞི་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

第四十五显示世间不可思议性，经中："须菩提，复次，般若波罗蜜多于如来显示世间不可思议"等所显。第四十六显示寂静性，经中："须菩提，复次，般若波罗蜜多于如来显示世间寂静"等所显。第四十七遮止世间，经中："须菩提，复次，般若波罗蜜多于如来唯显示世间空性"等所显。第四十八遮止想蕴，经中："须菩提，此般若波罗蜜多令此世间无想"等所显。
智相之后，显示四谛中声闻等道智较菩萨道智殊胜之差别相十六种，如前配数。须菩提白言："世尊，此般若波罗蜜多以世尊大事业而住"乃至"以不等等事业而住"为经略说。第四十九不可思议、第五十超越度量、第五十一超越计数、第五十二不等等性，经中："须菩提白言：世尊，是否佛性、如来、自然性、一切智性是不可思议"乃至"是否不等等"依次配合，其后分别显示。第五十三摄集一切圣补特伽罗，经中第四十四品开首："尔时，具寿须菩提白世尊言"。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་བཞི་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་ལྔ་པ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ པ་དང་།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

"世尊，此般若波罗蜜多甚深"以下所显。第五十四知非声闻等行境之事，经中："何以故？须菩提，如是甚深般若波罗蜜多于色无所执著"等所显。第五十五智者应知性，经中："尔时，欲界天子、色界天子白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་ཅིང་མཐོང་བར་དཀའ་ལ་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་དྲུག་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པའི་མངོན་ པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བགྱི་བ་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འདིར་འགྲེལ་ པ་ལས་མང་ཉུང་མེད་པ་དང་འཁོར་གསུམ་དག་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་འབྱུང་།མདོ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་སྔར་འབྱུང་བས་མདོ་བཙན་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་བཅུ་བདུན་པའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་ པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་བརྒྱད་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉུང་བ་མེད་པ་དང་མང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་བཅུ་དགུ་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་དོང་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་ལྔ་པའི་ ཀླད་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་གི་ཚེ་རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་ཞིག་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་གཅིག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་ གཅིག་གིས་བུམ་པ་སོ་མ་བཏང་།མ་བསྲེགས་པས་ཆུ་བཅུ་པར་བསམས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་གཉིས་པ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོའི་ གྲུ་ལེགས་པར་མ་བཅོས་ཤིང་ཟག་ལྷན་མ་བྱས་པར་རྫས་ཀྱིས་ལྕི་བར་བྱས་ཏེ་ཆུ་ལ་བཏང་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དྲུག་ཅུ་གསུམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་སྐྱེས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ ལོན་པ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་གཏུགས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་བཞི་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།

以"世尊，此般若波罗蜜多甚深难见难证"等所显。第五十六依自宗之迅速神通智，经中："世尊，若诸菩萨于般若波罗蜜多生起胜解者，彼等于往昔诸佛已作增上"以下所显。此处注释中无多寡及三轮清净二者之后出现圆成。经中圆成先出，当以经为准。第五十七以加行圆成福德智慧圆成，经中："何以故？如是随信行者"以下所显。第五十八依世俗胜义一切法无多无少之体性，经中："世尊，于此般若波罗蜜多随信行者"等所显。第五十九由三轮清净修习布施等波罗蜜多，经中："尔时，欲界天子、色界天子顶礼世尊双足，右绕世尊三匝已，从世尊前离去"以下所显。第六十一切所缘无量，经中：从第四十五品首起："须菩提，譬如海船破坏时"等所显。第六十一法界自性为菩萨所依处，经中："须菩提，譬如有一男子或女人，以未烧制之新瓶盛水十瓶"等所显。第六十二愿等波罗蜜多圆满因聚，经中："须菩提，譬如海船未善修理，未补裂缝，负重入水"以下所显。第六十三为善知识方便所摄受，经中："须菩提，譬如有人生已一百二十岁，年老衰朽"等所显。第六十四无执著味著，经中：


 དྲུག་ཅུ་བཞི་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་ བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་པ་ནས་ལེའུ་བཞི་བཅུ་དྲུག་པའི་སྟོད་ནས།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤེས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བར་དུ་དོན་བཅུ་དྲུག་གིས་ཉན་ཐོས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་ནས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་ པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་།ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བདུན་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། སྤྱིར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཅིག་གིས་སྟོན་པ་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནས།འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ནས་གོང་ མའི་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ་དྲུག་ཅུ་ལྔ་པ་མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་དྲུག་པ་ཚེ་ འདིའི་བདེ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་བདུན་པ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེ་གསུམ་ ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་རོ།

第六十四无执著味著，经中：须菩提白言："世尊，善男子善女子正入菩萨乘者，如何为般若波罗蜜多所摄受"，从此至第四十六品上部："知一切法如幻如梦已，于无上正等正觉中正入"之间所显。如是从四十九至六十四以十六义显示菩萨道胜过声闻，后显作用相。以一切智相三种，道相智作用相七种，一切相智作用相一种，总以十一种作用相显示。经中从"诸菩萨摩诃萨为利益世间安乐故正入"至"愿成为世间依怙，于无上正等正觉中正入"之间略示，随应配合，并与上数相合。第六十五未来利益，经中："须菩提，云何诸菩萨摩诃萨为利益世间故正入"等所显。第六十六现世安乐，经中："须菩提，云何诸菩萨摩诃萨为世间安乐故正入"以下所显。第六十七成就无苦异熟法性，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨欲于无上正等正觉现证圆满正觉者，云何为世间怙主"等所显。此三者配合一切智。


།དྲུག་ཅུ་བརྒྱད་པ་གཏན་དུ་ཕན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་ འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དྲུག་ཅུ་དགུ་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པ་ཡང་། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་ཅུ་པ་འཁོར་བ་དང་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔུང་གཉེན་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདུན་ཅུ་གཅིག་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཇི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་གྱི་གླིང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདུན་ཅུ་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དེ་ལྟར་ལྔ་དང་བདུན་ཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པ་གཅིག་དང་སྦྱར་ཏེ་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས།ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབུམ་པ་ལས་ནི་རྟེན་ལ་ལམ་ ཞེས་འབྱུང་།བདུན་ཅུ་བཞི་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང་། བདུན་ཅུ་ལྔ་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་དེ་དག་ ནི་ངང་ཚུལ་དེ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གོང་གི་ལྔ་དང་ཐ་མའི་གཉིས་ཏེ་བདུན་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་རོ།

第六十八恒时利益，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨欲于无上正等正觉现证圆满正觉者，云何为世间依怙"以下所显。第六十九遮止苦因，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨云何为世间住处"以下所显。第七十通达轮回涅槃平等性，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨欲于无上正等正觉现证圆满正觉者，云何为世间亲友"以下所显。第七十一自他二利证悟所依体性，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨于无上正等正觉现证圆满成佛已，云何成为世间洲渚"以下所显。第七十二成办他利，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨于无上正等正觉现证圆满成佛已，云何成为世间导师"以下所显。如是五种与第七十三此处显示一切法中师近成就义之一切相智作用相配合，经中："须菩提，诸菩萨摩诃萨于无上正等正觉现证圆满成佛已，云何成为众生所依"以下所显。《十万颂》中则说"依即道"。第七十四众生利益任运趣入，第七十五不现前证得三乘决定出离果，经中："何以故？须菩提，一切法皆是空性体性，彼等不离此体性故"以下所显。上述五种与最后二种共七种配合道相智。


 །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞི་དང་། ལམ་ཤེས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་རྣམས་གོང་མའི་གྲངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་བསྣན་ཏེ། བདུན་ཅུ་དྲུག་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ནས།གཏི་མུག་བསལ་བས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། བདུན་ཅུ་བདུན་པ་དེའི་རྟགས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་ བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བདུན་ཅུ་བརྒྱད་པ་དེའི་མཚན་མ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དབེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་མས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་ཅུ་དགུ་པ་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་རྟོགས པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་ཅུ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དཀའ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་ཅུ་གཅིག་པ་ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།བརྒྱད་ཅུ་གཉིས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་གསུམ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་སྟོན་པ་ན་མི་སྐྲག་མི་དངང་། དངང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས བསྟན།བརྒྱད་ཅུ་བཞི་པ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།

以作用相而应知的自性相，即一切智自性四种、道智自性五种、一切相智自性七种，依次加于前述数目之上。第七十六离贪等烦恼自性，经中第四十七品开首："须菩提白言"乃至"以除愚痴而成离性自性"所显。第七十七彼之标相身恶习气离，经中："须菩提，彼等成为离贪欲标相自性"等所显。第七十八彼之相非如理作意离，经中："须菩提，彼等成为离贪欲之相自性"等所显。第七十九通达贪与无贪等违品及对治空性，经中："须菩提白言：世尊，诸菩萨摩诃萨若能通达此甚深般若波罗蜜多者，当成何等行相"等所显。第八十虽胜义中无有众生出离甚难，经中："须菩提白言：世尊，彼等具一切相智性行相诸菩萨摩诃萨是一切众生所依"等所显。第八十一不堕他乘，经中："须菩提，菩萨铠甲与色不相应"等所显。第八十二为长久所成就殊胜性，经中："须菩提白言：世尊，般若波罗蜜多甚深，无人能修"等所显。第八十三不缘有法无法，经中："须菩提白言：世尊，菩萨摩诃萨宣说此甚深般若波罗蜜多时不惊不怖，不生怖畏"以下所显。第八十四遮止一切执著有事，经中："世尊告曰"。


བརྒྱད་ཅུ་བཞི་པ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ ཅུ་ལྔ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་།ལམ་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་དྲུག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་འཛིན་ པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་བསྟན་པ་མི་མཐུན་པ་ཡང་མདོ་ལས།ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་འདི་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་བདུན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་ པར་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས།ཆོས་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ལགས་ཏེ། ཅི་ལ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཤེ་ན། གཟུགས་ལ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་བརྒྱད་པ་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པ་མི་དམིགས་པས་གཞི་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཆོས་འདི་ནི་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་དགུ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདོད་པ་ན སྤྱོད་པ་དང་།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་བཅུ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ལྷའི་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མ་དག་གིས་གཏོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་བཅུ་གཅིག་པ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ནས། དེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།

第八十四遮止一切执著有事，经中："世尊告曰：须菩提，诸菩萨摩诃萨心相续趣入空性"等所显。第八十五缘一切智及道智所摄之殊胜事，经中第四十八品开首："尔时，欲界天等"以下所显。第八十六违背世间修持执著等所说违品，经中："天子白言：世尊，呜呼，此所说法与一切世间相违"等所显。第八十七了知色等无碍，经中："此法于一切无碍。云何无碍？于色无碍"等所显。第八十八所知与能知不可得故无基，经中："此法无色生，无色灭"等所显。第八十九真如中无去，经中："尔时，欲界天及色界天子白世尊言：世尊，此须菩提是世尊之随生"以下所显。第九十色等无自性故无生，经中："尔时，欲界天及色界天子以天旃檀香末散于世尊及长老须菩提"等所显。第九十一不缘有事等三自性，经中："尔时，具寿舍利子白世尊言：世尊，真如"以下至"彼堕声闻、缘觉地"所显。


 །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་རྣམ་པ་ཀུན མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་དྲུག་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མདོ་ལས།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་ བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བགྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ། དྲོ་བའི་དམིགས་པ་ལྔ་ཚན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས་མཉམ་པ་ཡང་ མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའི་སེམས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བྱམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཕན་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། གནོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་ པ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ།ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པས་བསྟན། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེ་ལྟར་ལྔ་དང་། ཕ་མའི་སེམས་དང་། སྤུན་དང་། སྲིང་མོའི་སེམས་དང་། བུ་དང་། བུ་མོའི་སེམས་དང་། བཤེས་དང་། གྲོགས་པོའི་སེམས་དང་། གཉེན་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྔ་ནི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།ཅི་རིགས་པ་དང་། རྩེ་མོའི་དམིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཞུགས་པ་དང་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། བདག་གིས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བར་བྱ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཟོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་སློབ་ཅིང་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

以八种总义所显的第四现观一切相现证，以十一义所显的第六顺解脱分，经中："舍利子，此中菩萨摩诃萨从初发心以来，不离一切智智心而行布施"等所显。
以十一义所显的第七顺抉择分，经中："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，欲求决定趣向无上正等菩提的菩萨摩诃萨应当如何安住"以下所显。其中暖位所缘五对：
平等，经中："须菩提，菩萨摩诃萨应住于对一切众生平等心"等所显。
慈爱，经中："应于一切众生生起大慈大悲"等所显。
利益，经中："应于一切众生生起利益心，不应生起损害心"等所显。
无嗔，经中："应于一切众生生起无嗔心，不应生起嗔恨心"所显。
无害，经中："应于一切众生生起无害心"等所显。
如是五种，以及：
父母心、兄弟姐妹心、子女心、亲友心、眷属亲戚心等五种，经中："应于一切众生生起如母心"等所显。
顶位所缘有四：自他趣入善法、远离不善、赞叹趣入与远离，经中："我亦应断除杀生"等所显。
忍位，经中："如是学、如是住者，于色无碍"等所显。
世第一法，经中："何以故"等所显。


 འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་བརྒྱད་པ་སློབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་སྟེ། མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་ཀླད་ནས། ད་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

世第一法，经中："何以故？如是，彼菩萨摩诃萨从前际以来亦不执著色"等所显。
以十一义所显的第八不退转众中有三：加行道不退转、见道不退转、修道不退转。其中加行道不退转相有二十种，经中第四十九品开首："作是说已，具寿须菩提白世尊言。"


།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་རྟགས་དང་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གཟུགས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་འདི་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་རང་གཞན་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་གནས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དྲུག་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་སོམ་ ཉི་མི་ཟ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདུན་པ་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་འཇམ་པ་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་ པ་དང་།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་འཇོམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ དུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་འམ་ལྡོག་ཀྱང་རུང་སྟེ།

以"世尊，何为不退转菩萨摩诃萨之相？"等为开端，第一相远离色等，经中说："世尊告曰：'须菩提，菩萨摩诃萨于色不退转'"等所显。
第二相获得胜解信心而断尽疑惑，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨于沙门婆罗门知所应知"等所显。
第三相愿望成就而远离邪见及断除八无暇，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨不生地狱"等所显。
第四相大悲心令自他趣入善行，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨受持十善业道而住"等所显。
第五相自他相换，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨住布施波罗蜜时，为一切众生"等以下所显。
第六相正确通达法义而于甚深无疑，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨于甚深法无有疑惑"等以下所显。
第七相趣入利他而具慈爱身语意业，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨具柔和身业"等所显。
第八相加行圆满而不与五盖相应，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨于此五盖，即贪欲"等所显。
第九相修习对治而摧毁无明等随眠，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨一切随眠皆悉断尽"等所显。
第十相恒时等持而具足正念正知，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨若行若住"。


 རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་འམ་ལྡོག་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་ སེམས་ཀྱིས་མི་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གཅིག་པ་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གོས་སྤྱོད་པ་ནི་སྨད་དུ་མེད་ པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ནི་དྲོད་དང་སྦྱར། བཅུ་གཉིས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་པས་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་མིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་ བརྒྱད་ཁྲི་གང་དག་ཡོད་ཅིང་ལུས་དེ་ཉིད་ལ་ཟབ་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གསུམ་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨若行若退，不以散乱心而行"等所显。
第十一相行持清净而清净受用衣等，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨受用衣服无可诃责"等所显。
此十一相配于暖位。
第十二相善根超出世间而身中不生八万种虫，经中说："须菩提，复次，于人身中有八万种虫，于彼身中食啖"等所显。
第十三相善根清净而心无谄曲，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言"。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་བ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་ བས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་གདུ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་པས་དེ་དང་ འགལ་བ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེར་སྣའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས་ཆོས་ཉིད་དང་ མི་འགལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བློ་བརྟན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བདུན་པ་འགྲོ་བ་བདག་གིར་བྱས་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་འདོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་ འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟར་དྲུག་རྩེ་མོ་དང་སྦྱར། བཅོ་བརྒྱད་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ པས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་འོངས་ཏེ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དགུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པས་ ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་བསྟན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་འོངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་འཁོར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན་ཏེ།དེ་གཉིས་བཟོད་པ་དང་སྦྱར། ཉི་ཤུ་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སྤྱོད་པ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས།ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་སྦྱར་ཏེ། ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

"世尊，云何菩萨摩诃萨身圆满清净、语圆满清净、意圆满清净"等所显。
第十四相不顾利养等而真实受持头陀功德，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨不贪著利养恭敬"等所显。
第十五相修行布施等而无违背之悭吝等，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨不生悭吝心"等所显。
第十六相摄受一切法而不违法性，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨智慧坚固"等所显。
第十七相摄受众生而为利他愿生地狱，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨前，魔罗波旬化现八大地狱"等所显。
如是六相配于顶位。
第十八相于所证生信而不为他所引，经中说："须菩提，若复有不退转菩萨摩诃萨前，魔罗波旬现沙门相而来"等所显。
第十九相了知佛陀方便而知伪装道路宣说之魔即是魔，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨前，魔罗波旬现比丘相而来，说此是轮回行"等所显。
此二相配于忍位。
第二十相三轮清净而一切行为皆令佛欢喜，经中说："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时作是念：若如来所说，如是修学而行，不离彼"等所显。
此相配于世第一法。
此二十相是宣说住于加行道者不退转于无上菩提之标志。


།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་རྟོག་པ་ལས་ལྡོག་ པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སླད་དུ་དེས་ན་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱི་བར་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་འོངས་ནས་མོས་པ་བཟློག་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ཆོས་བསྒྲུབས་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是译文：
住于见道者不退转之标志，即是对四谛每一谛各分四相，共十六相。
第一相，由自相空而从执著色等诸法中退转，经中从"作是说已，具寿须菩提白世尊言：世尊，不退转菩萨摩诃萨从何退转而说名为不退转"以下所显。
第二相，由诸佛等加持而宣说无上菩提心，经中从第五十品开首"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨前，魔罗波旬来退其信解"等所显。
第三相，于大乘前修法而从小乘退转，经中从"尔时，具寿须菩提白世尊言"所显。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱིའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ སྦྱར།ལྔ་པ་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བས་ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།དྲུག་པ་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་ཤིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བདུན་པ་ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་ཤིང་འཛམ་བུའི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་སྟེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དང་སྦྱར། དགུ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་། མཚན་མ་གང་དག་དང་ལྡན་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་པ་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་བསལ་བས་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་ཤེས་པ་མ་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གཏམ་ལ་གནས་པ་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་དམག་གི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།

以下是译文：
经中从"世尊，不退转菩萨摩诃萨亦称为不退转耶"等所显。
第四相，由分别力而尽除生于禅定等支分，经中从"须菩提，复次，菩萨摩诃萨若欲入初禅即能入定"等所显。此四相配合苦谛之相。
第五相，由离不善而身心轻安，经中从"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨具菩萨作意，不离菩提心"等所显。
第六相，由善巧调伏众生方便而无执著受用欲乐，经中从"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨住于家中，以善巧方便为成熟众生而示现五欲功德"等所显。
第七相，由见境之过患而常行梵行，经中从"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨住于家中，以七宝充满阎浮提而行布施"等所显。
第八相，由胜士法性而资具清净，经中从"须菩提白言：世尊，菩萨摩诃萨以何为胜士，不为非胜士"等所显。此四相配合集谛之相。
第九相，由住空性而不修习蕴等相应及随相应，经中从"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨具足何等相、标志、征相"等所显。
第十相，由断除违品而遮止修习障碍法之相应及随相应，经中从"不住于盗贼话题之修习"等所显。
第十一相，由知分别过患而遮止住于不与取等相应及随相应之话题，经中从"彼不住于军队话题之修习"等所显。


 དེ་དམག་གི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་གཟུང་འཛིན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ བདུད་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་དང་སྦྱར། བཅུ་གསུམ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སོ་སོར་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་གནས་ཤིང་དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ། སེར་སྣའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།བཅུ་བཞི་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན་པས་རྟོག་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅོ་ལྔ་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་གྱིས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱུན་ཏུ་ ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་རང་གི་ས་ལ་སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་དྲུག་པ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་ སྲོག་གཏོང་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་བདག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་ལ་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།དེ་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་སྦྱར་རོ།

以下是译文：
经中从"彼不住于军队话题之修习"等所显。
第十二相，由应断除能取所取性故而遮止住于依根门之魔等战斗相应及随相应，经中从"彼不住于战斗话题之修习"等所显。此四相配合灭谛之相。
第十三相，由了知布施等差别而各别遮止悭吝等相应及随相应，经中从"彼住于六波罗蜜多，行布施波罗蜜多，不住于悭吝之修习"等所显。
第十四相，由一切法皆为三解脱门故而不见分别法之微尘许，经中从"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，住于内空性"等所显。
第十五相，由获得信解而如实决定安住于三种一切智性自性之三地，经中从"须菩提，譬如预流果补特伽罗住于预流果地，于自地无疑无惑"等所显。
第十六相，由专一趣向而为一切相智等法义舍命，经中从"须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，为受持正法故舍自身亦舍生命"等所显。此四相配合道谛之相。


 །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་མདོ་ལས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང་། རྣམ་པ་དང་། དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་དང་།བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་དང་། དེའི་ལན་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྔོ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་ འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་།དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མི་རུང་བར་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་ལན་མར་ངོའི་དཔེས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཟབ་མོ་བརྒྱད་ཡུལ་གང་ལ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ རྣམས་དང་དོན་དགུས་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པས་སྐུར་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་གཅིག་ པའི་ཀླད་ནས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།ཁྱད་པར་གྱི་བཞི་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

以下是译文：
经中所说住于修道之不退转，以九义显示：以相之差别、差别之事、行相、胜义中虽不见无量福德等，然于世俗中由大悲心随顺因缘而生无量福德等。
对于不可言说无有损减增长之诤论，其答复为如实回向菩提，于世俗中成办所欲义，胜义中无增减故无过失。
虽如是，于世俗中亦不应修习不能作用，其答复以月亏喻显示通达八种甚深法性，并明示八种甚深之所缘境等。
其中差别者，由空性中无色故离增益边，由色等即非他故离损减边，是为甚深修道。此亦如经中第五十一品开首："作是语已，具寿须菩提白世尊言：世尊，不退转菩萨摩诃萨具大功德"等所显。
差别之事，即以加行道、见道及修道中数数思惟、度量等所显。此亦如经中："作是语已，世尊告具寿须菩提言"。


རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་འཁོར་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ། བསྙིལ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་བསོད་ནམས་མང་བའི་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན།རྣམ་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་ བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་ བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱུན་ཏུ་ ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ གནས་ཤིང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།འབྲིང་གི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་ གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་ བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།

以下是译文：
"须菩提，当菩萨摩诃萨如是住于所说般若波罗蜜多时"乃至"于如是多劫中当断除轮回、当息灭"等，以此显示差别之事及多福德之譬喻。
行相有九种分类，即小中之小等九种。其中小中之小，如经中："须菩提，菩萨摩诃萨如是精进修习如所说般若波罗蜜多瑜伽"以下所说。
小中之中，如经中："须菩提，菩萨摩诃萨离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中供养三宝"等所说。
小中之大，如经中："须菩提，复次菩萨摩诃萨离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中住，常施予预流果者"以下所说。
中中之小，如经中："须菩提，于意云何？若菩萨摩诃萨离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中住而行布施"以下所说。
中中之中，如经中："须菩提，于意云何？若菩萨摩诃萨离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中住而行法布施"等所说。
中中之大，如经中："须菩提，于意云何？若菩萨摩诃萨离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中精进修习四念住"等所说。
大中之小，如经中："须菩提，于意云何？若菩萨摩诃萨离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中住，行财施及法施"等所说。
大中之中，如经中："须菩提，于意云何？"


ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ལ་ ལ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཏེ།འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མངོན་པར་འདུ་བགྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས། ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ནི་ཅི་མཆིས་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་བཀའ་སྩལ་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དེའི་ལན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྔོ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་ པར་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།

以下是译文：
大中之中，如经中："须菩提，于意云何？若有善男子或善女人离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中住，供养过去、未来、现在诸佛世尊"等所说。
大中之大，如经中："说是语已，具寿须菩提白世尊言：'世尊，如所说一切有为法皆是分别'等"所说。
虽然胜义中无量福德等不可得，但在世俗中由大悲心因缘所生无量福德等，如经中："须菩提白言：'世尊，无数、无量、无边，其中有何差别？有何不同？'"等所说。
对于不可说法无有损减及增长之诤论，如经中："说是语已，具寿须菩提白世尊言：'世尊，如来所说诸法法性，而此法性不可言说，此实希有'"等所说。
对此回答：以如实回向菩提，则于世俗中能成办所欲之事，胜义中无增无减故无过失，如经中所说："须菩提，如是如是。"


 །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ནི་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པར་རྒོལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེའི་ལན་མར་མེའི་དཔེས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡང་དཔེ་ནི་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ལ་དག་ནི་དཔེས་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་དང་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་དོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་པ་ཡང་ མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དངོས་པོ་འབྱུང་བ་སྔོན་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་འགགས་པ་དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས པས་བསྟན།དུས་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་ཀྱང་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྡུས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ པ་དང་།དྲུག་པ་དག་མདོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ། དྲུག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་ལ་སྤྱོད་སྙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་ པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན།

以下是译文：
"如是，不可言说之义无有增长及损减"以下经文所说。
即便如此，对于世俗中也不能作用的诤论，如经中："须菩提白言：'世尊，初发心菩萨摩诃萨能否现前证得阿耨多罗三藐三菩提？'"等所说。
对此回答以灯喻说明通达八种甚深法性，其喻如经中："世尊告曰：'须菩提，于此智者当由譬喻而得了知义故，是故为令汝知义故，当为汝说譬喻'"等所说。
第一甚深法性，即通达非前后刹那亦非无自性而生殊胜义利，此缘起甚深，如经中："世尊告曰：'须菩提，如是初发心菩萨摩诃萨不能现前证得阿耨多罗三藐三菩提'"等所说。
第二是说诸法本来无自性，世俗中亦灭，如经中："世尊告曰：'须菩提，于意云何？已灭之心能否再生？'"等所说。
第三是虽常修真如而不现证，如经中："告曰：'须菩提，于意云何？真如能否如是而住？'"等所说。
第四是真如自性诸法为布施等诸多行相所摄，如经中："告曰：'须菩提，于意云何？如是行者，汝谓彼是行深般若波罗蜜多耶？'"等所说。
第五与第六与经文前后不符。第六是法性中无所行即是行，如经中："告曰：'须菩提，于意云何？如是行者，行于何处？'"等所说。
第五是以真如自性无所见即是见，如经中："何以故？"


 ལྔ་ པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་ ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བདུན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་ཐོབ་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་།མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་དགུ་པ་འཁོར་བ་དང་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས།མདོའི་ཚིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是译文：
第五是以真如自性无所见即是见，如经中："何以故？世尊，如是安住真如的菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，彼等行相亦不生起，为遍行故。"等所说。
第七是无二自性一切成就，如经中："作是语已，世尊告具寿须菩提言：'须菩提，菩萨摩诃萨行此般若波罗蜜多'"等所说。
第八是方便善巧虽圆满一切资粮而不得佛果，如经中："世尊，菩萨摩诃萨行此般若波罗蜜多时，若未圆满如来十力、四无所畏、四无碍解、大慈、大悲及十八不共法，不能现前证得阿耨多罗三藐三菩提。"等所说。
以八种总义所说的第四现观一切相智中以十一义所说的第九轮回涅槃平等性，亦如第五十二品开首："尔时，具寿舍利子告具寿须菩提言。"


 །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་ མ་མེད་པ་དང་།སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དོན་བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པས་སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་མཐོང་ངམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དོན་བཅུ་གཅིག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་དང་དབྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསུམ་ཏེ་དེ་ལ་ཡུལ་ཡང་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནས་མགོ་དྲངས་ནས།འོག་ནས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སྦྱོར་བ་ཡང་མདོའི་ ཚིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འདོགས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་བཅུ་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཐབས་ནི་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན།སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་དཔའ་བརྟུལ་ཕོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མི་གནས་པར་གནས་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འདབ་ཆགས་བྱ་ནི་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་ཡང་ས་ལ་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྨོན་ ལམ་གྲུབ་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ཐུན མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是译文：
"具寿须菩提，若有菩萨于梦中入三等持：空性、无相、无愿"以下经文所说。
第十佛土清净，如经中："须菩提，行布施波罗蜜多的菩萨摩诃萨见诸饥饿众生否？"等所说。
第十一方便善巧分境、加行、差别三种。其中境，如第五十四品开首："尔时，具寿须菩提白世尊言"起，下文："须菩提，行般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨应当如是观察色空"等所说。
加行亦如经中："菩萨摩诃萨于非等持中系心于所缘"以下所说。
方便差别有十：从无间超越方便，如经中："须菩提，譬如有一勇猛丈夫"等所说。无住而住方便，亦如经中："须菩提，譬如飞鸟游行虚空而不坠地"以下所说。以愿成就以宿势力为他利方便，亦如经中："须菩提，譬如有力丈夫成就射术"以下所说。以极熟修苦行的不共方便，亦如经中："说是语已，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་སློབ་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་འདི་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་འམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྨོན་ལམ་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ། འདི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་བརྗོད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་ པ་དང་།སེམས་གནས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའོ།

以下是译文：
"世尊，若有菩萨摩诃萨学习此法性"以下所说。
于一切法无执著方便，亦如经中："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨于此甚深处"以下所说。
以空性解脱门无所缘方便，亦如经中："须菩提，复次，菩萨摩诃萨作是念：此等众生从久远来执著我"以下所说。
以无相性成就无相方便，亦如经中："须菩提，复次，行般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨作是念：此等众生从久远来执著女相"以下所说。
以无愿性成就无愿方便，亦如经中："须菩提，复次，行般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨作是念：此等众生从久远来行愿，或愿为帝释"以下所说。
善巧无量境，亦如经中："须菩提，复次，若菩萨摩诃萨行六波罗蜜多"以下所说。
以问答宣说不退转法的不退转相，亦如经中："须菩提，菩萨摩诃萨如是行持，于彼等菩提分法熟习"以下所说。
以八种总义所说的第五到达顶峰亦以八义说明：相、增长、坚固、心住、见道四种分别对治、修道四种分别对治、无间三摩地、邪行。


 །དེ་ལ་རྟགས་ལ་ཡང་བཅུ་གཉིས་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་ ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་དགའ་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་ བུར་ལྟ་བ་ནི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་གྲོང་འཇོམས་པ་འབྱུང་བ་འམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ངན་སོང་སྤངས་ པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ངན་སོང་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད ཀྱིས་བསྟན།བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་གྲུབ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་མམ་སད་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཚིག་པ་མཐོང་བ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མི་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་བྱ་ བའི་ཚིག་གྲུབ་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་།རབ་འབྱོར་སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མི་མ་ཡིན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པར་བྱ། བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

其中相有十二种：
一、即使在梦中也不生起欢喜声闻等地之心，如第五十五品开头所说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨即使在梦中也不欢喜声闻地"等所说。
二、即使在梦中也观一切法如梦，如经中说："观一切法如梦"以下所说。
三、见到如来等，如经中："须菩提，复次，若菩萨摩诃萨于梦中见如来与众多百千眷属"以下所说。
四、见佛神变幻化，如经中："须菩提，复次，若菩萨摩诃萨于梦中见如来具三十二大丈夫相"以下所说。
五、生起说法心，如经中："须菩提，复次，菩萨摩诃萨于梦中见村落毁坏"以下所说。
六、忆念自佛土无恶趣，如经中："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨现前证得无上正等正觉时，其佛土中无三恶趣"以下所说。
七、成就真实加持，如经中："须菩提，复次，不退转菩萨摩诃萨于梦中或醒时见城市燃烧"以下所说。
八、成就驱除非人语，如经中："须菩提，若有男子或女人为非人所持"以下所说。
九、以自神通胜伏他人而亲近善知识，如经中："须菩提，复次，菩萨摩诃萨以增上意乐欲证无上正等正觉，应亲近善知识，应恭敬供养"以下所说。
十、于一切种般若波罗蜜多学习，如经中："须菩提，应知六波罗蜜多是说法者"。


 །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ལམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡང་མདོ ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་ བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཡང་དོན་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྔོན་ཆད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་མ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ལགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བགྱིད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པས་འཕེལ་བ་ཡང་། མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱོད་ཀྱིས ཆོས་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་ མདོ་ལས།ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
如"六波罗蜜多应知是道路"等所说。
对一切无执著，如经中说："说此语已，具寿须菩提对世尊如是言：'世尊，般若波罗蜜多的性相是何等'"以下所说。
接近佛菩提，如经中说："说此语已，具寿须菩提对世尊如是言：'世尊，如是行持的菩萨摩诃萨不行于色'"等所说。
以八种总义所说的第五顶位中以八义所说的第二增长又分十六义：
第一、供养一切世界界中成为如来的众生而增长，如经中说："世尊告曰：'须菩提，于意云何？若阎浮提中所有众生皆得人身'"等所说。
第二、特别以般若波罗蜜多作意而增长，如经中说："须菩提，譬如有人先未曾得宝珠，后时得到宝珠"等所说。
第三、得无生法忍而增长，如经中说："说此语已，具寿须菩提对世尊如是言：'世尊，一切作意皆离自性，一切信解皆以自性空'"以下所说。
第四、不缘所证菩提及能证之法而增长，如经中说："说此语已，世尊告具寿须菩提言：'须菩提，于意云何？汝见有法被授记于无上正等正觉耶？'"等所说。
第五、以获得十善等及色无色定而增长，如经中第五十六品开首说："尔时，天帝释白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་པ་ ལྷའི་རིས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་བ་དང་།བདུན་པ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ལྟག་འོག་གི་མི་མཐུན་པ་མདོ་བཙན་པར་བྱས་ནས། བདུན་པ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་ སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གཡེང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་བ་ཡང་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསོད་ནམས་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགོངས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དགུ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཅི་སྟེ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་བདག་རང་གི་སྤོབས་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཏམ།འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོན་སྙམ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་གང་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，此般若波罗蜜多是甚深难见"以下所说。
第六、一切天众近来，第七、降伏一切魔。上下不相顺，以经为准。
第七、降伏一切魔，如经中说："尔时，有比丘对天帝释如是言：'憍尸迦，若善男子善女人以无散乱心受持此甚深般若波罗蜜多'"以下所说。
一切天众近来，如经中说："诸菩萨摩诃萨如所说般若波罗蜜多而行，即随顺如所说般若波罗蜜多"以下所说。
第八、如同导师平等对待一切众生，即以八种福德增长，如经中说："若菩萨摩诃萨行此甚深般若波罗蜜多，诸如来应正等觉亦当护念"以下所说。
第九、以一切种善巧方便而增长清净学处，如经中说："尔时，具寿阿难作是念：'此天帝释为以自辩才说般若波罗蜜多耶？为以佛力说耶？'"等所说。
第十、成为佛种姓而增长，如经中第五十七品开首说："尔时，具寿须菩提白世尊言：'世尊，菩萨摩诃萨应学何等平等性？诸菩萨摩诃萨之平等性是何？'"等所说。
第十一、以得佛果之因缘而增长，如经中说："说此语已，具寿须菩提白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གཉིས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེར་སྣ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་མི་ སྐྱེ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་བསྡུས་པས་འཕེལ་བ་ཡང་ མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་ པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བ་གང་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་མི་འཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྩེ མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས།ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་བསྟན།དོན་དེ་བཞི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བར་རྟོག་ པ་གཉིས་ཏེ།འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若一切法本性清净，菩萨摩诃萨将证悟何法清净？"等所说。
第十二、以不生般若波罗蜜多违品之心而增长，如经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不生悭吝心"等所说。
第十三、以不生执著色等之心而增长，如经中说："不生执著色之心，不生执著受、想、行、识之心"等所说。
第十四、以摄集诸波罗蜜多而增长，如经中说："须菩提，如是行此甚深般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨，已正持一切六波罗蜜多"等所说。
第十五、以获得一切圆满而增长，如经中说："何以故？须菩提，学般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨，于应得圆满中无有不得者"等所说。
第十六、以趋近正等菩提而增长，如经中说："须菩提，如是学习的菩萨摩诃萨已近一切种智"等所说。
以八义说明顶位的第三，如经中第五十八品开首说："尔时，天帝释作是念：'于此，菩萨摩诃萨布施波罗蜜多'"等所说。
以八义说明顶位的第四心遍住，如经中说："世尊，若善男子善女人随喜初发心的诸菩萨摩诃萨"等所说。
此四义依次配四加行位。以八义说明顶位的第五见道中有二种所取分别：入的分别和出的分别。


 །འཛིན་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བཏགས་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུར་དབྱེ་བ་ལས་རྟོག་པ་དགུའི་དང་པོ་དབེན་པས་མ་ རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གཉིས་པ་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སྒྱུ་མ་ནི་བདག་དང་རིང་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ནི་ཉེའོ་ཞེའམ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་པ་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན། གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་གང་གིས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བདག་དང་ཉེ་ལ་མེ་ལོང་དང་ ཆབ་དེར་མ་བྱུང་བ་དེར་ནི་བདག་དང་རིང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བླང་བ་དང་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དྲུག་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ ཡིད་ཀྱི་ལས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ།གཞི་དེ་ལས་འདུན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དམན་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐག་སྲིང་ བར་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ལས་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
所取分别也有二种：执实有补特伽罗和执假有补特伽罗。如是四种各分为九种，其中九种分别的第一种离于空性未证悟的自性，如经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：'世尊，如幻心如何现前证得无上正等菩提？'"等所说。
第二、以入不动地而定于佛种性，如经中说："须菩提白言：'世尊，菩萨摩诃萨行甚深义'"等所说。
第三、以证知如幻而成就见等诸道，如经中说："世尊，譬如幻化人不作是念：'幻离我远而幻师近我'"等所说。
第四、以仅是影像而了知所缘不错乱，如经中说："世尊，譬如影像不作是念：'能生我之所缘与我近，而镜与水中未生我处则与我远'"等所说。
第五、以见功过为先导取舍而有违品与对治，如经中说："世尊，般若波罗蜜多中无可爱与不可爱"等所说。
第六、以离一切垢染而有自证，如经中说："具寿舍利子，诸有情从颠倒而生身语意业，由此基础而取受爱欲根本所生业之异熟，并加以成办"等所说。
第七、以下劣不殊胜而远离声闻等地，如经中说："尔时，众多欲界天子及色界天子作是念"等所说。
第八、以如其意乐而变化利益有情事业，如经中说："尔时，具寿须菩提告诸天子"。


།ལྷའི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།གང་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱའམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་གདུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྡོག་པའི་ རྟེན་ལ་ཡང་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་དབེན་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གཉིས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་སེམས་ཤིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ པའི་ལམ་མ་ཚང་བ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་འགྲེལ་པ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ་འོག་ནས་འབྱུང་།དྲུག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཉི་ཚེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གི་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདུན་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་ ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"诸天子，对于菩萨摩诃萨们，若现前证得声闻地"等所说。第九、以善巧方便力而安立一切众生于涅槃，如经中说："若思维应调伏诸众生者，即是思维应调伏虚空"等以下所说。
第二能取分别也分九种：第一、以堕轮回或涅槃任一而证悟下劣，如经中说："何以故？以众生空故，观甲胄空故。若如是宣说时，菩萨摩诃萨心不怯弱"等所说。
第二、以离善知识方便善巧而无摄受，如经中说："须菩提，诸天子亦思维前往如是行持的菩萨摩诃萨处承事供养、请问、询问"等所说。
第三、以非一切障碍对治而修道不圆满，如经中说："何以故？须菩提，诸菩萨摩诃萨如是为佛法相续不断而趣入者，是行难行"等所说。
第四、以依赖如来等教诫而随他缘行，如经中说："须菩提白言：'世尊，彼等是何？'"等以下所说。
第五、不入一切众生最胜大心等所为事，经文与注释上下不符，将于下文出现。
第六、以唯是烦恼障对治而作用局限，如经中说："须菩提，诸佛世尊以宣说菩萨摩诃萨名号的方式而说法"等以下所说。
第七、以有所缘而有初果等差别分别，如经中须菩提白言。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བླ་ན་མེད་པ་དང་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན།བར་འདིར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ་མདོ་ལས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ པ་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པས་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་།དགུ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ལྡོག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ་དགུ་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ ལས་འདས་ཤིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་ནི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་ བསྟན།དེ་ལྟར་གཟུང་བར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་བར་འདིར་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འཛིན་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་ན་མདོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ། མདོ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ལ་ཡང་ གསུམ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང་། །དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་འཁོར་དེ་ཉིད་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ མེ་ཏོག་མན་ད་ར་བ་དག་བླངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཏོར་ཏོ།།མངོན་པར་གཏོར་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཁྱོད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若如是安住真如、成就真如，则不见有任何法"等所说。以"无上、无等"等词所说。
此处显示所为事等，如经中说："憍尸迦，是故菩萨摩诃萨欲成为一切众生中最胜者"等所说。
第八、由未断尽一切无明随眠而不知住处与去处。第九、以摄持一切大乘而趣向一切种智涅槃究竟时有过失，应知为所取而应遮止，经文与上下不符。第九如经中说："何以故？憍尸迦，是故行般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨超越声闻与独觉地"等所说。
第八如经中说："由如来应供正等觉断除一切烦恼习气相续而得"所说。
如是显示能取分别，此处注释中虽出现两种能取分别，但与经文上下不符。经中显示见道之因、果、自性及修道。其中因有三种：向他显示菩提、付嘱其因、获得无碍因具多福德相。其中向他显示菩提，如经中说："尔时，众中三十三天取曼陀罗花散于世尊，遍散"等以下所说。付嘱其因，如经中说："阿难陀，是故我将此甚深般若波罗蜜多付嘱于汝"等以下所说。


།བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་བསྟན་པ་སྔ་མ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཟབ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་གནས་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
无碍因具多福德相，如经中说："阿难陀，你意下如何？若先前所说法使三千大千世界中所有一切众生，无先后次第获得人身，并现证阿罗汉果"等所说。
显示果位菩提，如经中第六十一品开首说："尔时，具寿须菩提心想：'哎呀！如来菩提甚深'"等以下所说。
显示见道自性，如经中说："须菩提，是故菩萨摩诃萨欲现前圆满证得无上正等正觉，应当安住于般若波罗蜜多之所住。"


།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་གནས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་རང་བཞིན་དུ་བསྡུ་ཞིང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།རྟེན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། དེས་དེ་ལྟར་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གླིང་བཞི་སྣང་བར་བྱེད་ལ་གླིང་བཞི་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་ཞིང་མཐུན་པར་འཁོར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་དེ་ཡང་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་ཐར་པ་ཡང་མདོ་ལས།འོག་ནས། གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས།བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གང་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གང་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས།

以下是完整的中文直译：
"菩萨摩诃萨安住般若波罗蜜多之所住，布施波罗蜜多修习将圆满"等以下所说。
狮子奋迅三昧也归入自性中，见道瑜伽者反复修习，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨安住般若波罗蜜多时，如何摄受禅定波罗蜜多？"等所说。
所依修道，如经中说："彼如是分别狮子奮迅三昧已，入于超越三昧"等所说。
见道所断二种执著分别中，第一是执著补特伽罗实有分别，如第六十三品开首说："须菩提，譬如日轮月轮照耀四洲，与四洲相应而行，相应而转"等为首，复分为九种，其中第一世俗如幻执著与解脱，如经下文说："白言：世尊，般若波罗蜜多于何法无所执取无所舍离？告曰：须菩提，般若波罗蜜多于色无所执取无所舍离"等所说。
第二，不作意真实性而作意，如经中说："白言：世尊，云何色无所执取无所舍离？告曰：须菩提，若于色不作意乃至于菩提亦不作意，是为于色不作意"等所说。
第三，法性遍及三界，如经中说："白言：世尊，何故如是不作意于色乃至不作意于菩提，即能证得一切种智？"等所说。
第四，以不住空性而住，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨如是行般若波罗蜜多时，于何不住？"等所说。
第五，于事物无执著故于一切法执著，如经中说。


ལྔ་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།དྲུག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བའམ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་པས་བསྟན། བདུན་པ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།དགུ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་དགུའི་དང་པོ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ ལས།གཟུགས་རྟག་པ་འམ། མི་རྟག་པ་འམ། བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་བ་འམ། བདག་གམ། བདག་མེད་པ་འམ། ཞི་བ་འམ། མ་ཞི་བ་འམ། སྟོང་པ་འམ་མི་སྟོང་པ་འམ། དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།གཉིས་པ་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མེད་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་རྟ་ཟུང་བཞི་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་ལམ་མཉམ་པ་ནས་འགྲོའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ན་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པའམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་བར་ཆད་མེད པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ།

以下是完整的中文直译：
第五，于事物无执著故于一切法执著，如经中说："白言：世尊，为何不住于色乃至不住于菩提？"等所说。
第六，因无实有故一切法唯是假立，如经中说："何以故？以彼于所应执著或所应安住之法，皆不如实见故。"所说。
第七，以了知真如之无著而有执著为先导之贪著，如经中说："须菩提，如是菩萨摩诃萨以无执著方式行般若波罗蜜多。"所说。
第八，平等性修习对治之对治，如经中说："须菩提，若菩萨摩诃萨作是念：如是行者是修习般若波罗蜜多"等所说。
第九，由不善知般若波罗蜜多而于随意趣入有碍，如经中说："若于如是无所执取之法起执著，是菩萨摩诃萨远离般若波罗蜜多"等所说。
第二执著分别即执著补特伽罗假立九种中，第一声闻等为出离故如实不出离，如经中说："于色常或无常、乐或苦、我或无我、寂静或不寂静、空或不空、远离或不远离，皆无执著"等所说。
第二，因无自所欲求之道而执著他道为非道，如经中说："须菩提，譬如驾驭者乘四马之车行于平坦道路"等以下所说。
第三，因果以世俗体性生灭，如经中说："如是此般若波罗蜜多若以法住性为量，则不生灭任何法"等所说。
第四，以无间与彼分别显现故一切事物具足与不具足，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨当如何精进于六波罗蜜多？告曰："


 བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་བྱ་དང་འདྲ་བར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་ འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་འདོད་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་བདུད་ལ་སོགས པས་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ལག་ཚོད་ལ་བབ་པའི་གཞུ་ཐོགས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ བསྟན།རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དྲུག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་གོང་དུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྟན་ནས། གཟུང་བར་རྟོག་པའི་དང་པོ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ གདགས་པར་མོས་པས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་།གཉིས་པ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་རྒྱས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འཇུག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་བསྟན།

以下是完整的中文直译：
"世尊，菩萨摩诃萨应当如何精进于六波罗蜜多？"佛告曰："须菩提，于此菩萨摩诃萨应如是：色既非具足亦非不具足。"等所说。
第五，如鸟住于虚空般住于色等，如经中说："须菩提，复次菩萨摩诃萨不应精进于住色"等所说。
第六，由发菩提心等门破坏声闻等种性，如经中说："须菩提，是故菩萨摩诃萨欲不依赖他人而行"等所说。
第七，因无如是殊胜法故无所欲求，如经中说："白言：世尊，所说般若波罗蜜多应学般若波罗蜜多，是否如是？"等所说。
第八，依胜义谛故无因，如经中说："须菩提，是故声闻乘者、独觉乘者诸补特伽罗及菩萨乘者诸补特伽罗，皆应学此般若波罗蜜多"等所说。
第九，由极善修习悭吝故，于魔等对治所缘执著为假立事物，如经中说："须菩提，譬如善射师持熟练之弓，难为敌对者所胜"等所说。
以八义说明顶加行中，第六修道之自性已如上以超越三摩地说明。于所取分别初分九中，第一于喜爱略说众生欲作饶益故略说，第二于喜爱广说故广说，如经中说："行般若波罗蜜多者，为过去、未来、现在诸佛世尊所垂念"等所说。
第三，不如所说而于义精进故，虽佛所说而未摄受，如经中说："白言：世尊，此是菩萨摩诃萨利根之行"等所说。


 བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འཇུག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་བསྟན།བཞི་པ་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གང་དག་བརྙེས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ ལྟར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དྲུག་པ་མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་ ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་ པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།དགུ་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་ དང་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སྤྱད་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，此是菩萨摩诃萨利根之行"等所说。
第四，以生灭性故无加行道功德，如经中说："须菩提，是故行般若波罗蜜多之菩萨摩诃萨，应如是希求：我亦当得过去、未来、现在诸佛世尊所证之法"等所说。
第五，以不具真实生因故无见道功德，如经中说："如是精进之菩萨摩诃萨，当速证无上正等正觉"等所说。
第六，以无未来性故无修道功德，如经中说："须菩提，复次若菩萨摩诃萨如是行般若波罗蜜多时，乃至弹指顷修习般若波罗蜜多"等所说。
第七，以寂静等趣入涅槃之道，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨应如何行般若波罗蜜多？应如何成就般若波罗蜜多？"等所说。
第八，以成就空性故见道，如经中说："若有说言'应如何成就般若波罗蜜多'者"等所说。
第九，以无自性故修道，如经中说："若有说言'应如何修习般若波罗蜜多'者"等所说。
于修道所取分别第二分九中，第一由离善知识故不生菩提心，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨于般若波罗蜜多行持多久，方为行持般若波罗蜜多？"等所说。
第二，以无缘佛之殊胜福德故不作意菩提心要，如经中说："白言..."


གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་མ་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ བར་སྤྱད་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། བཞི་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ སམ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་གདགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང་།བདུན་པ་དམིགས་པ་མེད་པས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉི་ག་མེད་པས་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་སྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་ དམིགས་པར་འགྱུར།ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་མ་བགྱིས་པ་དང་།འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་དགོད་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དང་པོ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
第二，以无缘佛之殊胜福德故不作意菩提心要，如经中说："白言：世尊，是否应当相续不断、不离而随顺修行？"等所说。
第三声闻种性者与第四独觉种性者，为此先行布施，如经中说："有为或无为，或声闻法，或独觉法，乃至一切法皆不可安立"以下所说。
第五，以般若波罗蜜多无障碍故不作意正等正觉，如经中说："告曰：须菩提，无所行即是菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多"等所说。
第六有所缘修习，第七以无所缘故无修习，第八以无所缘与无所缘二者皆无故，非修习亦非无修习，如经中说："白言：世尊，云何为无所缘？云何为有所缘？"等所说。
第九，以颠倒执著故非如实性之所取分别，如经中说："白言：世尊，若一切法无作无变，世尊，云何安立三乘：声闻乘、独觉乘、佛乘？"等所说。
所执分别第一分九中，第一以实有不生故假立众生，如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བགྱི་བ་དག་མ་དམིགས་ལགས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།གཉིས་པ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས།བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་གང་དག་བཏུལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།བཞི་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་ཞི་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ནས་སྤྲུལ་པ་ སྤྲུལ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ལྔ་པ་མན་ཆད་འགྲེལ་པ་དང་། མདོ་གོ་རིམས་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་པ་མདོ་བཙན་པར་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པས་ཡོན་མ་དག་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་ན་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ ན་འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ། སྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ཡང་ མདོ་ལས།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མི་བགྱི་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན།ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若如来应供正等正觉以五眼亦不见有众生从轮回中得解脱"以下所说。
第二，以唯是显现故假立为法，如经中说："告曰：须菩提，如是如来知一切法如幻，无有调伏众生"等所说。
第三，以遍一切故，一切种智等法非空，如经中说："白言：世尊，若一切法如幻，世尊，如来与幻有何差别？"等所说。
第四，以未断一切执著故执著于法，如经中说："告曰：须菩提，譬如如来智寂不见菩萨，化现化身后入般涅槃"等所说。
第五以下注释与经文顺序不一致，以经为准，由于未正确趣入故不清净，如经中说："白言：世尊，若幻与如来无差别，云何能圆满布施？"等所说。
以通达无自性故善能分别诸法，如经中说："须菩提，由此理趣，应知诸法之法性为量，如来与如来所化无有丝毫差别"等所说。
缘于布施等修行而行为散乱，如经中说："入于诸法法性已，亦不应扰乱彼法性，不应扰乱说此是般若波罗蜜多法性"等所说。
以缘色等故三乘决定出离，如经中说："白言：世尊，若不应扰乱诸法法性，世尊，为何如来说此是色"等所说。
以不作所为故作事物之所为，如经中说："白言："


ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་མཚན་མས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ ཉིད་བསྟན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་མཛད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ དང་།གཉིས་པ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གསུམ་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས པས་བསྟན།བཞི་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ལམ་ཡང་དངོས་ པོ་མ་མཆིས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན།ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
以不作所为故作事物之所为，如经中说："白言：世尊，若为令他了解故，世尊以名相显示诸法法性而宣说诸法"等所说。
修道中第二执著分别分为九种：
第一，以不遍知一切相故迷惑一切种智之障，
第二，以不遍知一切道故迷惑道智之障，
第三，以不遍知一切基故迷惑一切智之障，如经中说："白言：世尊，所说一切智是一切种智耶？世尊告曰：须菩提，我说一切种智是一切种智"等所说。
第四，以不遍知般若波罗蜜多故迷惑一切寂静道，如经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若道亦无实体，涅槃亦无实体，为何说此是预流果，此是一来果，此是不还果，此是阿罗汉果？"


 །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བཤད་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ བསྟན།ལྔ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བསྟན་དུ་ཡོད་པའམ།བསྟན་དུ་མེད་པའམ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའམ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ དུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྤོབས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་ པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་འདི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མི་རྟག་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྒྱད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ལགས་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ དོན་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།དགུ་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་འདུས་མ་བགྱིས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ གནས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"此是独觉"等所说。
第五，以不遍知色等所知真如故迷惑于与真如等相应不相应，如经中说："须菩提，此般若波罗蜜多非与任何法相应不相应，非可显示非不可显示，非有碍非无碍"等所说。
第六，以不遍知魔等自性故迷惑于不平等性，如经中说："须菩提，此般若波罗蜜多于一切法中行，能与一切辩才及一切光明"等所说。
第七，以如言执著义故迷惑于苦等谛，如经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨应如是行般若波罗蜜多义，谓应行无常义"等所说。
第八，以不遍知贪等自性故迷惑于烦恼自性，如经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若于此甚深般若波罗蜜多中无有义与非义可得，世尊，菩萨摩诃萨当如何行般若波罗蜜多义"等所说。
第九，以不遍知所取能取相故迷惑于无二，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨学无为般若波罗蜜多已，岂不能得一切种智耶"等所说。
一切功德圆满皆依止住于菩萨修道，如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།གྲངས་དགུ་ལས་མ་གཏོགས། རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱག་བགྱི་བའི་གནས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་འཐད་པ་ཡང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ ལགས་སམ།འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ།།རབ་འབྱོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་།མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་སྟོན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་སྦྱིན་པ ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས།ལེའུ་དྲུག་ཅུ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
如"世尊，般若波罗蜜多甚深"等所说。除九数外，顶位以八义所说中第七无间三摩地，如经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，诸菩萨摩诃萨行如是所说甚深般若波罗蜜多者，是天人阿修罗世间应礼敬处"等所说。
顶位以八义所说最后邪行分十六中，第一有为无为以无事性故所缘应理，如经中说："白言：世尊，为唯一切种智无事耶？抑色亦无事"等所说。
第二，以一切种无自性故决定执取所缘自性，如经中说："何以故？须菩提，一切种智无自性。须菩提，无自性者以无事故"等所说。
第三，以不得事无事故一切种智，如经中说："须菩提，菩萨摩诃萨行六波罗蜜多时，即得如来十力、四无畏"等所说。
第四，真如自性之世俗谛与胜义谛二者，如经中说："世尊告曰：菩萨摩诃萨依世俗谛说有事或无事，非就胜义"等所说。
第五，布施等无所得加行，如经中说，从第六十五品初："作是说已，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བགྱི་ ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་མིང་ཙམ་དུ་བཏགས་པར་ ཟད་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ནས།གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། བརྒྱད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་བཀག་པས་དགེ་ འདུན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ།བཟུང་ནས་ཀྱང་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་ལ་ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ དམིགས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོ་ལས།ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བགྱིད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བདག་ཀྱང་མི་སྐྱེད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པ་བཀག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ དགུ་པའི་སྟོད་ནས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་ པ་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
如"世尊，所谓菩萨行者，世尊，所谓菩萨行是何言词增益"等所说。
第六，以无所证故佛宝，如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言：世尊，所谓佛者，世尊，所谓佛是何言词增益"等所说。
第七，仅是名言假立故法宝，如经中说："白言：世尊，菩萨摩诃萨承事供养诸佛世尊、圆满善根、善知识摄受，如何能得一切种智"乃至"所有决定宣说之类，彼等一切"等所说。
第八，遮遣色等所缘故僧宝，如经中说："摄受已，以语言熟习已，意随观察，见极观察而得总持"等所说。
第九，以布施等无所得故方便善巧，如经中说，从第六十六品初："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若菩萨摩诃萨不承事供养诸佛世尊，亦不生善根"等所说。
第十，遮遣有事无事分别故如来现证，如经中说，从第六十九品上："何以故？须菩提，如是诸法自性即是无事故。须菩提，无事不能以无事现证圆满菩提"等所说。
第十一，以戏论安立无常等故常等颠倒，如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྲོས་པ་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་གཉིས་པ་ལམ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་དོར་བ་དང་བླང་བ་མེད་པས་ མི་མཐུན་པ་དང་།བཅུ་བཞི་པ་གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་གང་ལགས་པའི་ ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་གཟུགས་ཅན་ཡང་མ་ལགས།བསྟན་དུ་ཡང་མ་མཆིས་ཐོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཆོས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས བསྟན།བཅུ་དྲུག་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་བསྒོམ་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། བར་ འདིར་རྒོལ་བ་བརྒྱུད་མ་སྟོན་ཏེ།དེ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བདུན་ཅུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་མཐུན་ པའི་བཟོད་པ་ཡང་མ་མཆིས་ན་ཐོབ་པ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས།མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ལྟ་ག་ལ་མཆིས་ཏེ། མ་མཆིས་ན་ཅི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་མ་མཆིས་ལགས་སམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，菩萨摩诃萨的戏论是什么"等所说。
第十二，以不现前修道果故，道亦如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言：世尊，若于一切法无有自性可得，则菩萨摩诃萨是否声闻道"等所说。
第十三，以无舍取故违品，第十四，对治亦如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言：世尊，若诸菩提分法及所谓菩提，彼等诸法非相应非不相应，非有色，不可示，无对碍"等所说。
第十五，以无有法相故法之相亦如经中说："须菩提，诸菩萨摩诃萨所应学之菩萨摩诃萨，如是无相一相波罗蜜多，此无色、不可示、无对碍"等所说。
第十六，以自相共相不成故修习亦如经中说："作是白已，世尊告具寿须菩提言：须菩提，如是如是。须菩提，一切法无相，非异相亦非一相。须菩提，于无相修习，是菩萨摩诃萨修习般若波罗蜜多"等所说。
于此中间未说辩论次第，此亦如经中说，从第七十品初："作是说已，具寿须菩提白世尊言：世尊，若于有事想者无随顺忍，何况有得？何况有现证？若无，于无事想者亦无随顺忍耶"等所说。


 །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དྲུག་ པ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་།རྗེས་སུ་ དྲན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་ཅིང་སྦྱིན་པའི་ བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་ལ།གཞན་གང་དག་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་བསྔགས་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
以八总义所说的第六次第现证，如经中说："作是说已，具寿须菩提白世尊言：世尊，若菩萨摩诃萨于一切法无事性中，以四禅定及五神通，将现前圆满证得无上正等正觉"为开端，对诸波罗蜜多及六随念等以无所缘方式次第了悟。
其中布施波罗蜜多如经中说："彼于修学布施波罗蜜多时，自身行布施，亦令他人安住布施，并宣说布施功德，对他人行布施者亦称扬赞叹而随喜。"


 །དེ་སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་ འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ལ། གཞན་ དག་ཀྱང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསམ་གཏན་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཚད་མེད་པ རྣམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་ བཟུང་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་ དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སློབ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས།ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་ནས། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དངོས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་ རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།

以下是完整的中文直译：
经中说："由于熟习布施，将获得广大受用蕴。"以下文句皆如是宣说。
戒律方面，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨从初发心以来，自身行持戒波罗蜜多，亦令他人安住戒波罗蜜多"等如是宣说。
忍辱波罗蜜多，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨从初发心以来，自身行持忍辱波罗蜜多，亦令他人安住忍辱波罗蜜多"等如是宣说。
精进方面，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨自身于诸善法精进修持，亦令他人安住善法"等如是宣说。
禅定方面，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨自身入于禅定，并入无量及无色定"等如是宣说。
智慧波罗蜜多，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨从初发心以来，行持智慧波罗蜜多，以布施令诸众生满足"等如是宣说。
佛随念，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨于次第所作、次第学处、次第修证而学习"乃至"修持天随念"等略说。
又于佛随念本身，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨应如何修持佛随念"等如是宣说。
法随念，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨应如何修持法随念"等如是宣说。
僧随念，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨应如何修持僧随念"等如是宣说。
戒随念，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨应如何修持戒随念"等如是宣说。


 རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞིས་བསྟན་པའི་དང་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་མདོ་ལས།ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ལགས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཅི་ཞིག་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མདོ་ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"须菩提，菩萨摩诃萨应如何修持戒随念"等如是宣说。
布施随念，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨行持智慧波罗蜜多时，应如何修持布施随念"等如是宣说。
天随念，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨行持智慧波罗蜜多时，应如何作意天随念"等如是宣说。
色等诸法无实有，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨欲圆满次第所作、次第学处、次第修证者，应以无实有之本性方式，修学内空性"等如是宣说。
以八总义所说之第七一刹那现证菩提，以四相说明，其中第一无漏摄诸法，经中说：于第七十一品开首："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法皆无实有之本性，世尊，菩萨摩诃萨见何而为众生利益趣入无上正等正觉"等如是宣说。
第二相，异熟自性位之无漏摄一切法一刹那相之一刹那现证菩提，经中说："须菩提，菩萨摩诃萨行持智慧波罗蜜多时，当其布施之时，安住无漏心而行布施"等以下文句宣说。
第三相，无相摄一切法一刹那相之一刹那现证菩提，于第七十二品开首经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཚན་ མ་མ་མཆིས་པ་དང་།རྩོལ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མཚན་ཉིད་བཞི་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟར་བུར་ཡོངས་སུ་ ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་།མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，菩萨摩诃萨如何于无相、无勤作、无杂染、自相空诸法中行持六波罗蜜多之布施波罗蜜多"等如是宣说。
第四相，无二相摄一切法一刹那相之一刹那现证菩提，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨行持智慧波罗蜜多时，遍知一切法如梦，遍知一切法如谷响、如阳焰、如幻化"等以下文句宣说。
以八总义所说之最后法身及事业，其中法身以自性等分类宣说四种。其中第一自性身，经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言。"


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དངོས་དང་སྦྱར་བ་ནི་འོག་ནས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་གནས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སེམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཐ་དད་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ གང་ཞེ་ན།ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་གང་གིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན།མཛད་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱིས་བསྟན། མདོ་ལས་ཕྲིན་ལས་དང་པོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་པས་མདོ་བཙན་པར་བྱས་ནས་དང་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་ དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྙན་པར་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་བཟང་པོ་དང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། རིགས་ ཀྱི་བུ་དག་ཚུར་ཤོག་ཁྱེད་ཅག་ཡི་གེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཡི་གེ་གཅིག་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དོར་ཞིང གཉེན་པོ་བླང་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，菩萨摩诃萨是否将证得一切种智"等为开端，与自性身本体相连的内容如下所说："为何如是？因为安住于证得一切法无差别中，菩萨心与如来应供正等觉心无有差别可得"等如是宣说。
第二法身，以"须菩提，菩萨摩诃萨们出世间法布施，非与凡夫共有者为何"等如是宣说。
第三圆满受用身，经中说："须菩提，其中如来三十二大丈夫相为何？手足掌中具轮相"等如是宣说。
第四化身，即世尊释迦牟尼等，以何身形于尽轮回际中于一切世界同时利益众生之身，以义理宣说。
事业即是佛业，其义以二十七种宣说。经中事业前后不一致，依经为准，首先安立布施等四摄事，经中说："须菩提，云何菩萨摩诃萨以爱语摄受众生"等如是宣说。
第二，无执著善与不善相之寂灭众生，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨行持般若波罗蜜多时，如是教导开示诸菩萨摩诃萨：善男子等，来此，汝等当善巧文字成就，当善巧一字"等如是宣说。
第三，以闻所生等智舍离违品、摄受对治门中作证悟，经中说："须菩提，如是菩萨摩诃萨见一切法皆空已，为颠倒众生宣说法性。"


 །ཅི་ནས་ཀྱང་ སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཞི་པ་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་བཀོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་རང་གི་དོན་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་དུ་བས། དེ་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཙམ་དུ་བས་པ་ལགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཀྱི་ལམ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་ན་ བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བདུན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་སེམས་སུ་གྱུར་པ་དག་མཐོང་ན་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བརྒྱད་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"为使他们不退转于彼等空性，如是说法"等如是宣说。
第四，如幻师般远离贪著等，以自性清净而安立他利等相之如实体性，经中说："彼布施波罗蜜多或持戒波罗蜜多"等如是宣说。
第五，以自利三轮清净所分别的波罗蜜多修习中安立，经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法唯尔许，即如是无相尔许"等如是宣说。
第六，安立自他二利相佛道十善业道，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法皆是法界，世尊，然则菩萨摩诃萨应如何学习般若波罗蜜多"以下宣说。
第七，安立一切法自性空性修习，经中说："须菩提，复次，菩萨摩诃萨行持般若波罗蜜多时，见其他众生与补特伽罗互相争斗生起害心时，如是教导开示"以下宣说。
第八，依布施波罗蜜多，安立证悟初地法界周遍相之无缘法，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言"。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།དགུ་པ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་གདགས་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཟད་ཀྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་པ་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དྲུག་པར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དངོས་པོར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ མེད་པར་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་ཤིང་མཆིས་ པ་མ་ལགས་པ་དག་སྦྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བགྱིད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་གཅིག་པ་ས་བདུན་པ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若一切法无差别，世尊，然则菩萨摩诃萨为证得无上正等正觉，于何法中如实趣入"以下宣说。
第九，成为圆满资粮之因，安立于第二地等持戒等波罗蜜多一切法为假名施设法之了知，经中说："须菩提，彼唯依世间言说假立法性，菩萨摩诃萨证得无上正等正觉而已"以下宣说。
第十，渐次依般若波罗蜜多，于第六地安立能知所知无实执相之无二，经中说："尔时，具寿舍利子白世尊言：世尊，菩萨摩诃萨行持般若波罗蜜多时，以何方便安立无有众生于布施"等如是宣说。
第十一，于第七地以方便波罗蜜多力安立成熟众生，经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言"。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ལ་སྤྱད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱི་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོའི་ལམ་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་གཉིས་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་ པའི་ཀླད་ནས།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟ་བུའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལམ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་སྤྱོད་པས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་འདི་ལྟར་འདི་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅུ་བཞི་པ་ས་དགུ་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་པ་ ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།བཅོ་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ ཐོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，菩萨摩诃萨依何而行，成熟众生、清净佛土的菩萨摩诃萨道为何"以下宣说。
第十二，以力波罗蜜多力，于第八地安立声闻等及不共菩萨道，经中第七十七品开首说："尔时，具寿须菩提作是念：菩萨摩诃萨住于何处，披如是铠甲的菩萨摩诃萨道为何"以下宣说。
第十三，安立于断除一切法执著等，经中说："须菩提，于此菩萨摩诃萨行菩提道时，应当如是观察：从最初即除了此中造作外，无有任何以自性可得之法"等如是宣说。
第十四，于第九地以愿波罗蜜多力安立获得菩提，经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法无生，世尊，然则菩萨摩诃萨如何生起菩提道"等如是宣说。
第十五，以智慧波罗蜜多力，于第十地安立种种清净佛土，经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法自性空，世尊，然则菩萨摩诃萨如何清净佛土"等如是宣说。
第十六，安立一生所系正等正觉自性，经中第七十八品开首说："尔时，具寿须菩提白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ངེས་པ་ཞེས་བགྱི་བའམ་འོན་ཏེ་མ་ངེས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ཏེ་འོག་ནས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།བཅུ་བདུན་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་ རྩ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལགས་ན།གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གང་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅོ་བརྒྱད་པ་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་དག་ཏུ་སོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་འམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བཟོད་པ་འམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་དགུ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ མཐའ་དག་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།ཉི་ཤུ་པ་ལས་དང་འབྲས་ བུ་འབྲེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡང་མདོ་ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་ཀླད་ནས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，菩萨摩诃萨是称为决定还是称为不决定"等为开端，下文说："须菩提，菩萨摩诃萨是佛蕴决定"以下宣说。
第十七，安立十方世界众生利益，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言：世尊，若决定菩萨摩诃萨具足如是善根，则不应生于不顺处。然则如来自身宣说畜生道本生，彼等善根何在"以下宣说。
第十八，安立于一切世界近诣佛前等功德，经中说："以神通往诣彼等处，或行布施、或持戒、或修忍"以下宣说。
第十九，安立殊胜道自性一切菩提引导之法相菩提分，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言：世尊，菩萨摩诃萨圆满何等菩提分，即能现证无上正等正觉，彼等菩萨摩诃萨菩提分为何"以下宣说。
第二十，业果相续不失，经中第七十九品开首说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若彼等是菩萨法，世尊，然则何为佛法"等如是宣说。
第二十一，安立如实通达一切，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བགྱིད་པ་ལགས། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ མགོ་དྲངས་ནས།གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ཏེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞི་མེད་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ ལས།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གང་ལ་གནས་ནས་དངོས་པོའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བྱུང་བ་འམ། འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་མཆིས་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན།ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若一切法皆以自相空，世尊，那么菩萨摩诃萨如何证得无上正等正觉后，令诸众生从五道轮回中得到解脱？"等为开端，其后说："否则，以趣向菩提之心如实通达一切法"等如是宣说。
第二十二，安立断除一切颠倒，经中第八十品开首说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法无实体性，彼等亦非佛所作"等如是宣说。
第二十三，安立断除无基颠倒之智慧，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言：世尊，凡夫异生所依止而执著为实有之法，其生起或将生起之真如、无误真如等，如是存在否？"等如是宣说。
第二十四，安立以自性清净相而显现菩萨，经中第八十一品开首说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，如于正见无有染污亦无清净，如是于不正见亦无有染污亦无清净"等如是宣说。
第二十五，安立远离一切垢染清净因聚，经中说："说是语已，具寿须菩提白世尊言"。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ ལྟ་བུ་དང་།རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐ་མི་དད་པར་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ཅི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་ བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན་དེ་སྐད་དུ་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་མི་བགྱིད་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ལེའུའི་མཇུག་ནས།རབ་འབྱོར་འདི་ལ་དངོས་པོ་ཡང་མེད། རང་གི་དངོས་པོ་ཡང་མེད། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་ན། དེ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ཡོད་པར་འགྱུར་རེ་སྐན་ཞེས་པའི་ བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། །།འདིར་ལེའུའི་མཚམས་རྣམས་ནི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་བཙན་པར་བྱས་ཏེ། སྦྱར་བ་ཡིན་པས་འབུམ་དང་སྦྱར་བ་ལེའུ་ཉུང་བས་ལེའུ་མཚམས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་མདོའི་ཚིག་བཙན་པར་བྱས་ཏེ་དོན་དང་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འབུམ་པ་དང་།འབྲིང་དུ་བསྟན་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་དང་། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་རྣམས་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྐབས་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་སྨྲྀཏི་ཛྙཱ་ན་ཀཱིརྟིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，若一切法如幻、如梦、如回声、如阳焰、如影像、如海市蜃楼、如乾闼婆城、如变化"等如是宣说。
第二十六，安立以空性体性通达有为无为无别，经中说："尔时，具寿须菩提白世尊言：世尊，如来所证悟之法，是以世间名言而证得圆满菩提，还是以胜义"等如是宣说。
第二十七，安立如来地，经中第八十二品开首说："具寿须菩提白世尊言：世尊，若一切法以平等性自性空，如是说任何法皆不作"乃至品末："须菩提，此中既无实物，亦无自体，亦无他体，则于其中有何所谓遍知体性空性耶？"等如是宣说。
此中诸品之分段是依《八千颂般若经》为主而配合，由于与《十万颂》相配时品数较少，故品次不相符者，则以经文为主而配合其义。
《世尊母般若波罗蜜多》广说《十万颂》、中等宣说《二万五千颂》、略说《八千颂》与《现观庄严论》八品相配之释论，大班智达斯密底迦纳吉帝所造圆满。



